selam,

Gecisli (transitiv)/ Gecissiz (intransitiv)
Fiillerin Kullanim Özellikleri

Almanca'da bazi fiiller nesne alip almadiklarina göre akkusativ ya da dativ oluyor. Benim ilk baslarda zorlandigim bir konuydu bu. Yeni baslayan arkadaslara yardimi olur dilegiyle...

gecisli_nesne alan (schwach)
yönelme (+Akkusativ)
WOHIN?   

Eger bir seyi, birini  bir yere koymaktan, asmaktan, sokmaktan bahsediyorsak cümledeki nesne(isim, edat vb.) akkusativ ek ve edatlarla birlikte kullaniliyor...

legen etw.
stellen etw.
setzen etw.
hängen etw.
stecken etw.


gecissiz_nesne almayan (stark)
bulunma (+Dativ)
WO?

Bir seyin, birinin bir yerde bulunmasi anlatildigi taktirde nesnenin dativ alan ekleri ve edatlari kullaniliyor...
   
liegen
stehen
sitzen
hängen
stecken



legen - hat gelegt =  bir seyi yatay durumda koymak   
liegen - hat gelegen = yatay durumda bulunmak      

stellen - hat gestellt = bir seyi dik durumda koymak
stehen - hat gestanden = dik durumda bulunmak
      
setzen - hat gesetzt = bir seyi oturtmak   
sitzen - hat gesessen = bir seyin, birinin oturuyor olmasi

hängen - hat gehängt = bir seyi asmak
hängen - hat gehangen = bie seyin asili bulunmasi

stecken - hat gesteckt = bir seyi bir yere sokmak   
stecken - hat gesteckt = bir seyin bir yerde gizli bulunmasi


Sie legt das Buch auf den Tisch. ...o kitabi masaya koyuyor
Das Buch liegt auf dem Tisch. ...kitap masanin üzerindedir

Sie hat das Buch auf den Tisch gelegt. ...o kitabi masanin üzerine koydu   
Das Buch hat auf dem Tisch gelegen.    ...kitap masanin üzerindeydi
 
Sie stellt die Bücher ins Regal. ...o kitaplari rafa koyuyor
Die Bücher stehen im Regal ...kitaplar rafta duruyor

Sie hat die Bücher ins Regal gestellt. ...o kitaplari rafa koydu
Die Bücher haben im Regal gestanden. ...kitaplar raftaydi   
 
Ich setze den Schlumpf auf den Stuhl. ...ben Schlumpf'u sandalyeye oturtuyorum
Der Schlumpf sitzt auf dem Stuhl. ...Schlumpf sandalyede oturuyor

Ich habe den Schlumpf auf den Stuhl gesetzt. ...ben Schlumpf'u sandalyeye oturttum
Der Schlumpf hat auf dem Stuhl gesessen. ...Schlumpf sandalyede oturuyordu/oturdu

Sie hängt das Bild an die Wand. ...resmi duvara asiyor
Das Bild hängt an der Wand. ...resim duvarda asili duruyor

Sie hat das Bild an die Wand gehängt. ...resmi duvara asti   
Das Bild hat an der Wand gehangen. ...resim duvarda asili duruyordu/durdu ya da asildi 

Sie steckt das Geld in die Tasche. ...parayi cebine sokuyor
Das Geld steckt in der Tasche. ...para cebinde duruyor

Sie hat das Geld in die Tasche gesteckt. ...parayi cebine soktu
Das Geld hat in der Tasche gesteckt. ...para cebinde duruyordu_ya da_ para cebindeydi

derwisch  i ozur dilerim ama konuyu anlayamadim daha genis ve detayli anlatirmisin lutfen birde cok sik yazilar kullaniyorsun ve yazilar ustunde yorum yapmiyorsun sadece anlamlarini yaziyorsun yorum ozelliginide eklersen ve bizim imla kuralinda oldugu gibi aralara virgul katarsan yani dinlentiler ara yaorumlar anlaminda daha etkin bir anlatis ve ogretis tarzin olur emin ol lutfen bu konuyu daha detayli acabilirmisin simdi sevgiler

Alıntı yapılan: yazyagmuru001 - Ocak 07, 2007, 07:31:58 ÖS
derwisch  i ozur dilerim ama konuyu anlayamadim daha genis ve detayli anlatirmisin lutfen birde cok sik yazilar kullaniyorsun ve yazilar ustunde yorum yapmiyorsun sadece anlamlarini yaziyorsun yorum ozelliginide eklersen ve bizim imla kuralinda oldugu gibi aralara virgul katarsan yani dinlentiler ara yaorumlar anlaminda daha etkin bir anlatis ve ogretis tarzin olur emin ol lutfen bu konuyu daha detayli acabilirmisin simdi sevgiler

selam,

Aciklayayim... Konu aslinda hängen fiilinden cikiyor. Diger benzer örnekler de onu izledi.
Gecmis zaman "perfekt" kullaniminda bu fiilin iki farkli partizip'i oluyor.Yazimi dikkatlice okuduysan görmüssündür:

hängen - hat gehängt = bir seyi asmak
hängen - hat gehangen = bie seyin asili bulunmasi

Bunlardan birisi Almanca güclü, digeri zayif diye tabir edilen iki farkli fiil grubuna ait. Partizip Perfekt konusunda forumda yazilan güzel yazilar var. Sanirim nasil olusturuldugunu biliyorsun. "haben" ya da "sein" fiili ve fiilin partizip perfekt formu...
Bazi fiillerde ge_fiilin ücüncü temel formu_-t ya da -en, bazi fiillerde _ki bunlar -ieren'ile (telefonieren, studieren usv.) biten fiiller_ "ge" öneki de kullanilmadan.

Simdi konumuza döneyim...

legen - hat gelegt =  bir seyi yatay durumda koymak   
liegen - hat gelegen = yatay durumda bulunmak     

stellen - hat gestellt = bir seyi dik durumda koymak
stehen - hat gestanden = dik durumda bulunmak
     
setzen - hat gesetzt = bir seyi oturtmak   
sitzen - hat gesessen = bir seyin, birinin oturuyor olmasi

hängen - hat gehängt = bir seyi asmak
hängen - hat gehangen = bie seyin asili bulunmasi

stecken - hat gesteckt = bir seyi bir yere sokmak   
stecken - hat gesteckt = bir seyin bir yerde gizli bulunmasi...

Gördügün gibi yazilislari ve söylenisleri birbirine yakin fiiller. Benim baslarda zorluk cektigim fiillerdi. Özellikle perfekt ve plusquamperfekt'te bunlar karistirilir.
Bir kac örnek vererek "derwisch"ce aciklamaya calistim. 

yanlis anlamadiysam konu aktiv passiv,hep zorlaniyordum konuyu daha iyi anladim sagol...birde benim sorunum präposition neler yapabilirim yardimci olursan sevinirim ...

guzel anlatmissin arkadasim sagol okurken akk. oder dativv. biliyorum ama konusmaya gelince malesef kuralli konusamiyorum malesef ama anlatimin guzel olmus

yani mukemmel anlatmissin ben bu konuyu yeni kursta gordum ama anlamamistim burada okuyunca anladim cok ama cok tesekkurler derwisch