khoLpa$aLı
14.01.2008 01:47:09
Deniz, bir okyanus ile bağı olan ve büyük bir alanı kaplayan ve genellikle tuzlu olan su birikintisidir. Terim genellikle okyanus terimi yerine de kullanılır.
Denizler dünya yüzeyinin % 71'ini kaplamaktadır. Yeryüzünde kapladıkları 1,338 milyar km³ hacimle dünya üzerindeki su varlığının % 96,5'ini oluşturmaktadırlar. Ancak, deniz suyu ortalama % 3,5 oranında tuz içerdiğinden, halen oldukça pahalı olan arıtma yöntemleri uygulanmadan içme suyu olarak kullanılamamaktadır.
Denizler üzerinden gerçekleştirilen ticaret, havayoluyla taşımacılığın gittikçe gelişmesine karşın, öneminden pek bir şey yitirmemiştir: Dünya ticaretinde aktarılan malların % 92'si, yılda 5,7 milyar ton, deniz yolu üzerinden taşınmaktadır.
Dünya üzerindeki denizlerin listesi
Atlas Okyanusu
Baffin Körfezi
St. Lawrence Körfezi
Fundy Körfezi
Karayip Denizi
Meksika Körfezi
Sargasso Denizi
Kuzey Denizi
Baltık Denizi
Orta Baltık Denizi
Bothnia Körfezi
Bothnia Koyu
Bothnia Denizi
Finlandiya Körfezi
Hebrides Denizi
İrlanda Denizi
Celtic Denizi
Akdeniz
Adriyatik Denizi
Ege Denizi
Mirtoon Denizi
Girit Denizi
Trakya Denizi
Alboran Denizi
Marmara Denizi
Karadeniz
Azak Denizi
Katalan Denizi
Ligurian Denizi
Tyrrhenian Denizi
Sidra Körfezi
Biscay Körfezi
Gine Körfezi
Arktik Okyanusu
Hudson Körfezi
James Körfezi
Barents Denizi
Kara Denizi
Beaufort Denizi
Amundsen Körfezi
Grönland Denizi
Norveç Denizi
Chukchi Denizi
Laptev Denizi
Doğu Sibirya Denizi
Beyaz Deniz
Lincoln Denizi
Hint Okyanusu
Kızıldeniz
Aden Körfezi
Basra Körfezi
Umman Körfezi
Arabistan Denizi
Bengal Körfezi
Andaman Denizi
Timor Denizi
Umman Denizi
Büyük Okyanus
şili Denizi
Bering Denizi
Alaska Körfezi
Salish Denizi
Cortez Denizi (Kaliforniya Körfezi)
Okhotsk Denizi
Japon Denizi
Seto Inland Denizi
Doğu Çin Denizi
Güney Çin Denizi
Sulu Denizi
Celebes Denizi
Bohol Denizi (Mindanao Denizi)
Filipin Denizi
Camotes Denizi
Flores Denizi
Banda Denizi
Arafura Denizi
Timor Denizi
Tasman Denizi
Sarı Deniz
Bohai Denizi
Coral Denizi
Carpentaria Denizi
Bismarck Denizi
Solomon Denizi
Ceram Denizi
Halmahera Denizi
Molucca Denizi
Savu Denizi
Java Denizi
Tayland Denizi
Güney Okyanusu
Weddell Denizi
Ross Denizi
Büyük Avustralya Denizi
Saint Vincent Körfezi
Spencer Körfezi
Scotia Denizi
Amundsen Denizi
Bellingshausen Denizi
Davis Denizi
Okyanuslarla bağlantısı olmayan denizler
Aral Gölü
Hazar Denizi
Lut Gölü
Taberiye Gölü
Salton Denizi
Büyük Tuz Gölü
Göl, karalar üzerinde çeşitli nedenlerle çanaklaşmış alanlarda biriken su kütleleridir.
Dünyadaki en büyük göller
Hazar Denizi veya Hazar Gölü (Asya) - 371.000 km²
Superior Gölü (Kuzey Amerika) - 83.000 km²
Victoria Gölü (Afrika) - 68.800 km²
Huron Gölü (Kuzey Amerika) - 60.000 km²
Michigan Gölü (Kuzey Amerika) - 58.020 km²
Aral Gölü (Asya) - 28.687 km²
Tanganika Gölü (Afrika) - 32.900 km²
Baykal Gölü (Asya) - 30.500 km²
Büyük Ayı Gölü (Kuzey Amerika) - 31.790 km²
aral Gölü (Kazakistan, özbekistan) - 28.687 km²
Ladoga Gölü, Rusya (17.703 km²) Avrupa'da en büyük göl.
En büyük göller
Göl Yüz Derinlik Yer Su
Hazar Gölü 393.897 km² 995 m Rusya, Kazakistan
Superior Gölü 82.414 km² 405 m ABD , Kanada Tatlı su
Viktoria Gölü 68.870 km² 81 / 85 m Tanzanya , Kenya Tatlı su
Huron Gölü 59.596 km² 229 m ABD,Kanada Tatlı su
Michigan Göl 58.016 km² 281 m ABD Tatlı su
Tanganika Gölü 32.893 km² 1.470 m Tanzanya , Zambiya Tatlı su
Büyük Ayı Gölü 31.792 km² 88 m Kanada Tatlı su
Baykal Gölü 31.492 km² 1.637 m Rusya Tatlı su
Aral Gölü 28.687 km² 32 m Kazakistan , Özbekistan
Büyük Esir Gölü 28.438 km² 614 m Kanada Tatlı su
Erie Gölü 25.745 km² 64 m ABD, Kanada Tatlı su
Winnipeg Gölü 24.341 km² 18 m Kanada Tatlı su
Malavi Gölü 23.310 km² 706 m Malavi , Tanzanya Tatlı su
Ontario Gölü 19.259 km² 244 m ABD, Kanada Tatlı su
Balkaş Gölü 18.428 km² 26 m Kazakistan Tatlı su
Ladoga Gölü 17.703 km² 255 m Rusya Tatlı su
Dünyadaki en derin göller
Göl Derinlik Yüz Yer Su
Baykal Gölü 1.637 m 31.492 km² Rusya Tatlı su
Tanganika Gölü 1.470 m 32.893 km² Kongo Cumhuriyeti Tatlı su
Vostok Gölü 1.000 m 11.500 km² Antarktika Tatlı su
Hazar Gölü 995 m 393.898 km² Rusya, Kazakistan
Lago General Carrera 836 m 2.200 km² şili , Arjantin Tatlı su
Lago Argentino 719 m 1.466 km² Arjantin Tatlı su
Malavi Gölü 706 m 23.310 km² Malavi , Tanzanya Tatlı su
Issık Göl 668 m 6.236 km² Kırgızistan Tatlı su
Büyük Esir Gölü 614 m 28.438 km² Kanada Tatlı su
Crater Lake 592 m 53 km² ABD Tatlı su
Lake Tahoe 501 m 497 km² ABD Tatlı su
Van Gölü 457 m 3740 km² Türkiye Soda
Lago di Como 410 m 146 km² İtalya Tatlı su
Superior Gölü 405 m 82.414 km² ABD, Kanada Tatlı su
Nehir veya Irmak, deniz ve göl gibi su kütlelerine dökülen büyük akarsudur.
Irmak suları eğimli bir yatak içinde akar. Irmaklar dağ ve tepe gibi yüksek alanlardan doğar. Yamaçlardan inen yağmur ve erimiş kar suları küçük akıntılar oluşturur. Bunların bir araya gelmesiyle çay ve dere gibi küçük akarsular ortaya çıkar. Küçük akarsular da birleşir ve çoğalan sularıyla geniş bir yatak oyarak ırmak biçimini alır. Kar ve yağmur suları kesilirse ırmaklar da kurur.
Irmakların doğduğu yere kaynak, denize döküldüğü yere ağız denir. Büyük ırmaklara katılan görece küçük ırmaklar genellikle kol diye adlandırılır. Irmaklar akarken yatakları aşındırır ve yataklarındaki verimli toprakları sürükler. Bu topraklar ırmağın ağzında ya da taşan bir ırmağın kıyılarında birikir. Böylece verimli tarım arazisi oluşur.
Dünya'nın en uzun 10 nehri
Nil (6,695 km)
Amazon (6,452km)
Mississippi (6,270 km)
Yangtze (Chang Jiang) (6,211km)
Obi-İrtiş (5,570 km)
Yenisey-Angara (5,550 km)
Huang He (Yellow) (5,464 km)
Amur (4,444 km)
Kongo (4,380 km veya 4,670 km)
Lena (4,260 km)
Alintidir.