khoLpa$aLı
02.02.2008 15:50:50
Der Artikel
Tanımlılıklara Almancada das Geschlechtswort da denir. Bir isimi öğrenirken onun tanımlılığını da tek bir sözcükmüş gibi birlikte ezberlemek gerekir. Çünkü her ismin tanımlılığı değişiktir. Örneğin, Frau ( kadın ) sözcüğünü öğrenirken die Frau olarak öğrenmeniz gerekir. Almancadaki bu artikeller belirli, belirsiz ve olumsuz belirsiz artikeller olmak üzere üçe ayrılır.
Artikelle türlü değişimlere uğrayabilir, çekimlenebilir. Artikel üç noktada gösterir bu değişimleri.
Geschlecht des Subsantivs (İsmin cinsiyeti): İsmin cinsiyetine göre artikel der, die ve das olarak değişir.
Numerus des Substantivs (İsmin Adeti): İsmin teklil veya çoğul halde bulunmasına göre tanımlık da değişir ve çoğulda die olur.
Kasus des Substantivs (İsmin Hali): İsmin yalın hal veya -i, -e, -in hallerinden birinde bulunmasına göre artikeller değişir.
Der Bestimmte Artikel ( Belirli Artikeller ):
Belirli artikeller -der, -die ve -das'tır. Bu artikeller herhangi bir eşyanın değil, belirli ve bilinen bir eşyadan bahsedilirken kullanılır.
Örneğin; das Auto dediğimiz de herhangi bir arabadan değil, iki tarafında bildiği bir arabadan bahsedildiği anlaşılmalıdır.
Der Unbestimmte Artikel (Belirsiz Artikeller):
Belirli hallerdeki isimlerin önünde der, die ve das artikelleri bulunur demiştik. Eğer söz konusu olan şey belirsiz bir şeyse, ein ve eine
sözcükleri kullanılır. Bu sözcükler „bir“ anlamına gelmektedir. Artikeli „der“ olan bir sözcüğün belirsiz artikeli „ein“ dır. Bir tablo yapalım;
der – ein
die – eine
das – ein
Örnek: „ein Auto“ derken, bilinen bir arabadan değil de herhangi bir arabadan bahsedildiği anlaşılmaktadır.
Der Unbestimmte Artikel mit Verneinung ( Olumsuz ve belirsiz artikeller):
„Ein“ sözcüğü olumsuz halinde „kein“ olur ve „eine“ sözcüğü de „keine“ olur. Bu çekime de belirsiz ve olumsuz artikel çekimi denir.
das Auto – (bilinen, tanınan) araba
ein Auto – (bilinmeyen, herhangi bir) araba
kein Auto – (bilinmeyen veya herhangi bir) araba yok anlamlarındadır.
DEKLINATION DER SUBSANTIV (İsmin Halleri)
Türkçe'de olduğu gibi Almancada da isim dört halde bulunur. Bunlar sırasıyla; yalın hal, -i hali, -e hali ve -in hali'dir. Türkçede bu haller
isimlerin sonuna eklenen „i“, „e“, ve „in“ ekleriyle yapılırken Almancada isimlerin önündeki artikellerin değiştirilmesi ile meydana gelirler. Birkaç durumda isimlerin sonuna eklenen takıları göz önüne almazsak Almancada da bir ismi çeşitli hallere sokabilmek için sadece artikeli gereken bir şekilde değiştirmek yeterlidir. Almancada ismin dört hali şu şekilde adlandırılır.
Nominativ – Yalın Hal
Akkusativ- İ Hali
Dativ – E Hali
Genetiv – İn Hali
NOMİNATİV (YALIN HAL)
Yalın hal, isimlerin hiç bir değişikliğe uğramamış, takı almamış, tanımlığı değişmemiş haline denir. Almancada tüm sözlük ve başvuru kitaplarında isimler daima yalın halleri ile verilir. Bir çok sözlükte yalın hale ilaveten ismin çoğulu ve çoğulda aldığı takı ile çekimde uğradığı değişiklik ayrıca belirtilir.
Yalın halde ismin önündeki artikeller „der“, „die“, „das“ şeklindedir. Yalın halin çoğulunda tüm isimlerin artikeli „die“ olur.
der Mann ( adam) ein Mann (bir adam) kein Mann (bir adam değil)
die Frau (kadın) eine Frau (bir kadın) keine Frau (bir kadın değil
das Kind (çocuk) ein Kind (bir çocuk) kein Kind (bir çocuk değil)
die Bücher (kitaplar) keine Bücher ( kitapları değil)
AKKUSATIV (-İ HALİ)
Türkçede bir ismi -i haline sokmak için, ismin sonuna -i ekinin eklenmesi yeterlidir. Evi, arabası, çantası gibi... Almancada ise artikeller
değiştirilerek -i haline sokulur. Almancada -i halinde sadece „der“ artikeli değişerek „den“ olur. Diğer artikeller olduğu gibi kalır. Örnekler;
Belirli Artikellerin Akkusativ halleri;
der Stuhl (sandalye) – den Stuhl (Sandalyeyi)
die Frau (kadın) – die Frau (kadını)
das Kind (çocuk) – das Kind (çocuğu)
die Stühle (sandalyeler) – die Stühle (sandalyeleri)
Belirsiz Artikellerin Akkusativ halleri;
ein Stuhl (bir sandalye) – einen Stuhl (bir sandalyeyi)
eine Frau (bir kadın) – eine Frau (bir kadını)
ein Haus (bir ev) – ein Haus (bir evi)
Belirsiz ve Olumsuz Artikellerin Akkusativ Halleri;
kein Stuhl (bir sandalye değil) – keinen Stuhl (bir sandalyeyi değil)
keine Frau (bir kadın değil) – keinen Frau (bir kadını değil)
kein Haus (bir ev değil) – kein Haus (bir evi değil)
keine Stühle (sandalyeler değil) – kein Stühle (sandalyeleri değil)
Çoğulda sonlarına -en veya -n takıları alan ve artikelleri „der“ olan isimler -i hali dahil ismin bütün hallerinde özel bir durum gösterir. Bu
isimlerin artikelleri ismin haline göre değiştirilir. Sonralarına da çoğulda aldıkları takılar eklenir. Örnekler;
der Mensch (insan) die Menschen (insanlar) den Menschen (insanı)
der Herr (bey) die Herren (beyler) den Herrn (beyi)
Akkusativ haline cümle örnekleri;
Das Kind bringt einen Stuhl. (Çocuk bir sandalyeyi getiriyor.
Wo lesen sie die Briefe? (Mektupları nerede okuyorsunuz?)
Haben Sie keinen Ausweis? Bir kimliğiniz yok mu?
DATIV ( İSMİN -E HALİ)
Türkçede ismin sonuna -e eki getirilerek elde edilen ismin -e hali, Almancada yine artikellerin değişimiyle elde edilir. Bu değişim tablosu
şöyledir;
der – dem
die – der
das – dem
die – den + ....n (çoğulda ismin sonuna -n takısı eklenir)
Örnekler;
der Schüler (öğrenci) dem Schüler (öğrenciye)
die Frau (kadın ) - der Frau (kadına)
das Kind (çocuk ) - dem Kind (çocuğa)
die Bilder ( resimler) – den Bildern (resimlere)
Belirsiz ve Olumsuz Artikelleri Dativ Çekimleri
der Arzt (doktor) ein Arzt (bir doktor) einem Arzt (bir doktora) – keinem Arzt (bir doktora değil)
die Blume (çiçek) – eine Blume (bir çiçek) – einer Blume (bir çiçeğe) – keiner Blume (bir çiçeğe değil)
das Auto (otomobil) – ein Auto (bir otomobil) – einem Auto (bir otomobile) keinem Auto (bir otomobile değil)
ein Gast (bir misafir) – Gäste (misafirler) – Gästen (misafirlere)
Çoğulda sonlarına -n veya -en harfleri alan isimlere -e halinin çoğulunda yine bir -n harfi eklenmemektedir.
İsmin E halinde „keine“ sözcüğü „keinen“ olur ve yanındaki çoğul ismin sonuna da -n harfi eklenir. Die Bilder (resimler) – keinen Bildern (resimler değil) gibi..
Çoğulda sonlarına -en veya -n takıları alan ve artikelleri „der“ olan isimler ismin bütün hallerinde özel bir durum gösterir. -E halinde bunların tanımlılıkları gerekli değişikliğe uğrarlar, sonlarına da çoğulda aldıkları -n veya -en takıları eklenir.( -i halinde olduğu gibi )
örnek: der Mensch (insan) die Menschen ( insanlar) dem Menschen (insana)
E- Haline Cümle Örnekleri Verelim;
Ich leihe dem Freund ein Buch – Ben arkadaşa bir kitap ödünç veriyorum
Ich helfe der Freundin – Ben kız arkadaşıma yardım ediyorum.
GENITIV (İsmin -in Hali)
Türkçede „Ahmet'in kitabı“ , „evin kapısı“ gibi bir ismin başka bir isme ait olduğunu gösteren ifadelere isim tamlaması dendiğini biliyoruz. İsim tamlamaları ismin sonuna -in takısı eklenerek yapılmaktadır. Bu -in takısı ses uyumlarına göre -nin, -nun, -un gibi değişik şekillere girebilir.Almancada isimler -i ve -e hallerinde olduğu gibi artikelleri değiştirerek yaparız bu tamlamaları. Artikellerin Genetiv'deki değişimleri aşağıdaki gibidir.
Der – des...(e)s (isimlerin sonuna -s takısı gelir)
die – der
das – des ..(e)s (isimlerin sonuna -s takısı gelir)
die – der (çoğul)
Örnekler:
der Mann (adam) , des Mannes (adamın)
die Frau ( kadın ) , der Frau (kadının)
das Kino (sinema) , des Kinos (sinemanın)
die Autos (otomobiller), der Autos (otomobillerin)
Belirsiz ve Olumsuz Artikellerin Genetiv çekimleri;
ein – eines...(e)s (isme -s takısı eklenir), kein- keines...(e)s isme „keines“ de de -s takısı eklenir.
eine – einer , keine – keiner
keine – keiner (çoğul)
Örnekler;
ein Vogel (bir kuş ) eines Vogels (bir kuşun)
eine Vase (bir vazo) einer Vase (bir vazonun)
Çoğulda sonlarına -n veya -en harfleri alan isimlere -e halinin çoğulunda yine bir -n harfi eklenmemektedir. Der mensch – des Menschen gibi..
Artikeller nominativ, akkusativ, dativ ve genetiv çekimleri aşağıdaki tablodadır. Bu tabloyu bilmeniz, ezberlemeniz artikel konusunu halletmenizde yeterli olacaktır.
Deklination des bestimmten Artikels (belirli artikel cekimi)
Singular (tekil)
Maskulin (eril) Feminin (dişil) Neutrum (cinsiz) Plural (coğul)
Nominativ (yalın) der die das die
Akkusativ (i hali) den die das die
Dativ (e hali) dem der dem der
Genitiv ( in hali) des der des der
Deklination des unbestimmten Artikels (belirsiz artikel cekimi)
Singular (tekil)
Maskulin (eril) Feminin (dişil) Neutrum (cinsiz)
Nominativ (yalın) ein eine ein
Akkusativ (i hali) einen eine ein
Dativ (e hali) einem einer einem
Genitiv ( in hali) eines einer eines
Deklination des Begleiters kein (olumsuz artikel cekimi)
Singular (tekil)
Maskulin (eril) Feminin (dişil) Neutrum (cinsiz) Plural (coğul)
Nominativ (yalın) kein keine kein keine
Akkusativ (i hali) keinen keine kein keine
Dativ (e hali) keinem keiner keinem keinen
Genitiv ( in hali) keines keiner keines keiner
kül kedisi
09.02.2008 18:27:51
yaa sanırım işime yarayacak bunlar..Almanca yala yeni tanıştım ve zorladı biraz açıkcası o da dersi dinlemediğimden olsa gerek ... 2. dönem halletmem gerekiyor ve bu işe artikelleri öğrenmekle başlasam fena olmayacak sanırım.. çok sağol..