arkadaslar almanca ogrenmek icin oncelikle kendi dilimizi tam bilmemiz lagzim ben size ozne zamir fiil vs gecmis zaman vs anlatmaya calisacam
İSİM
İsim, bir kişi, mekan(yer) yada bir nesnedir. Buz kitlesi, gazoz kapağı yada
kaynana gibi kavranabilir, somut bir şey yada kavramalr ve duygular gibi
soyut birşeydir.
ZAMİR
Sözlükler bizlere zamirlerin, isimlerin yerini alan kelimeler olduklarını
söylerler. Eğer bu ifade aklınızı karıştırdı ise bunu unutun ve hemen
zamirlere bir göz atalım. Türkçede zamirler şunlardır; Ben, sen, o, biz,
siz, onlar, bizim, sizin, onların, benimki, seninki, onunki.
Ek olarak soru sormak için soru zamirleri vardır; Kim, kimin, ne, hangisi
vs...
Ayrıca kullandığımız isimleri tanımlamak için nispi zamirler vardır. Olan,
yapan, eden gibi.
Bu evin sahibi kimdir cümlesinde kimdir zamir soru şeklinde
kullanılmaktadır.
FİİL
Fiil bir eylem kelimesidir; yapmak, gitmek, istemek, düşünmek gibi. Yani
fiil, varlıkların yaptıkları işleri zamana, biçime ve kişiye bağlayarak
anlatan kelimelerdir. Kısacası, sonuna
-mak, -mek gibi mastar ekleri almış olan her kelime bir fiildir.
Türkçe sondan ek alan bir dil olduğu için fiil gövdesi zamanlara ve
şahıslara göre değişiklik göstermemekle birlikte aldığı son ekler değişir.
Örneğin, koş-mak, fiili zamanalra göre çekildiğinde şu hali alır. Koşmuştum,
koştum, koşuyorum, koşacağım, koşmuş olacağım gibi.
MASTAR
Mastarlar, fiil köklerinin ya da gövdelerinin yani eylem anlatan
bölümlerinin -mek, -mak eki almış halidir. Gitmek, gelmek, bakmak gibi
Yani git fiilinin mastar hali gitmektir. Ancak mastar hali size kimin
gittiğini yada ne zaman gittiğini söylemez. Mastar orada başlı başına
kendini bir zamana yada şahsa bağlamanızı bekleyerek durur. Yukarıdaki
olasılıkların (zaman ve şahıs) birini ya da tümünü açıklamaya hazırdır.
Yalın mastarlar değiştiklerinde kişi, sayı ve zaman içerir hale gelirler.
şahıs:
Ben: birinci tekil şahıs. Sen: İkinci tekil şahıs O: üçüncü tekil
şahıs
Biz: birinci çoğul şahıs siz: ikinci çoğul şahıs onlar: üçüncü
çoğul şahıs
Sayı:
İsimler çoğu dilde varlıkların sayılarına göre ikiye ayrılırlar. Tekil ve
çoğul (Rusçada ve diğer slav dillerde üçüncü bir hal daha vardır. Tekil,
çoğul ve gerçek çoğul) Tekil isim, ismin bir tek varlığı gösterdiği halidir.
Televizyon, ekmek, ağaç, sevgi gibi. Çoğul isim ise ismin birden fazla
varlığı ve kavram anlattığı halidir. Televizyonlar, ekmekler, ağaçlar,
sevgiler.
ZAMANLAR
Dilbilgisine göre zaman bir eylemin yapıldığını yapılmakta olduğunu yada
yapılacağını haber veren soyut bir süre kavramıdır.
Türk dilinde 3 temel zaman vardır. şimdiki zaman, geçmiş zaman, gelecek
zaman.
* dili geçmiş zaman: konuşma anından önce yapıldığını bildirir. (okullar
kapandı)
* Mişli geçmiş zaman: Eylemin konuşma anında önce yapıldığını ama, anlatan
kişinin eylemin yapılıp bittiğini kesin olarak kendisinin bilmediğini ya
başkasından duyduğunu ya da sonradan fark ettiğini açıklar. Ahmet almanyadan
dönmüş. Tüh ceketimin düğmesi kopmuş.
* şimdiki zaman: Eylemin konuşma anında yapılmakta olduğunu ya da yapılmaya
başlanacağını açıklar. Yazıyorum
* Gelecek zaman: Eylemin konuşma anından sonra yapılacağını, gelecekteki
belli bir zaman diliminde belli bir eylemin yapılması niyetini gösterir.
Televizyon seyredeceğim. Bir gün doktor olacağım.
* Geniş Zaman: Belli bir eylemi konuşma anında önce başladığını, konuşma
anında devam ettiğini ve devam edeceğini belirtir. Gider, gelir, sigara
içer.
İSİM HALLERİ
Tıpkı buzun, suyun ve buharın aynı şeyin farklı biçimleri olması gibi ben,
beni, bende, benden kelimeleri de aynı kelimenin farklı biçimleridir.
Bunların içinden ihtiyaç duyduğumuz isim halini kullanırız. Gelin hep
birlikte, isim halleri isteğinize zarar vermeden biz onun gizemini ortadan
kaldıralım.
İsim halleri pek çok insanı dil öğrenmekten caydırır. Latince öğreninrken
karşı karşıya kaldığımız altı isim hali ve çekimleri ile ilgili
sorunlarınızı anımsıyor olabilirsiniz. Rusçada da altı isim hali vardır.
Sırpça- Hırvat dillerinde ise yedi isim hali vardır. Bazı dillerde ise çok
daha fazla sayıda isim hali bulunur.
Haydi ev kelimesi ile oynayalım. Ev geniştir. Evi görüyorum. Eve gidelim.
Evde bekliyorum. Evden geliyorum. Bütün bu cümlelerde ev kelimesi türkçede
Allahtan aynı kalmaktadır.
Türkçede isimlerin cümle içindeki görevlerine ya da fiille olan ilgilerine
göre beş hali vardır.
Aşağıda bunlara örnek verilmiştir.
- Yalın hali (nominatif): İsmin normal durumudur. Bir isim çoğul eki yada
iyelik eki almış olsa da yinede yalın durumdadır. Ev, evler, evim
- İsmin -i hali (Accusatif): İsmin -i hali, isme bir belirlilik kazandırır,
ismi kendinden sonraki fiile bağlar ve o fiilin etkisi altında bulunduğunu
gösterir. Kağıdı, evi, gözlüğü.
- İsmin -e hali (Datif): İsmi fiile bağlar ve kendine doğru yaklaştığını,
yöneldiğini belirtir. Eve, kağıda, gözlüğe.
- İsmin -de hali (locatif): İsmi fiile bağlar ve fiilin kendi içinde,
üstünde, üzerinde oluştuğunu belirtir. Evde, kağıtta, gözlükte.
- İsmin -den hali (ablatif): İsmi fiile bağlar ve fiilin kendinde
uzaklaştığım ayrıldığım yerdir. Evden, kağıttan, gözlükten.
SIFATLAR
Sıfatlar, isimleri açıklayan kelimelerdir. Yeşil kalem kelimesinde yeşil
kelimesi kalem kelimesini açıklayan sıfattır.
Sıfatlar konusunda biraz telaşa kapılacaksınız.. Çünkü birçok dilde
sıfatlar, açıkladıkları isimlerin hallerine uymak zorundadır. Bu dillerde
sıfatlar sayılar, cinsler ve isimlere uymak zorundadırlar.
ZARFLAR
Zarflar fiilleri açıklar. Bize fiilleri nasıl olduğunu söylerler. Dilin
basit kısımlarını kolayca öğrendi. Burada kolayca kelimesi zarftır. Yani
kolayca kelimeyi bize dilin basit kısımlarında nasıl ustalaştığını söyle.
EDATLAR
Edatlar, kendi başlarına bir anlam taşımazlar ama anlamlı kelimeler, kelime
öbeklerine ulandıklarında yada bir cümleye girdiklerinde çeşitli anlam
ilişkileri kurar ve böylece kendi anlamları da hissettirir. Bunlar
genellikle ile, için, acaba, kadar gibi kısa kelimelerdir.
ETKEN
Eğer özne fiilin eylemini yapıyorsa fiil etken haldedir. Ali topa vuruyor.
Vuruyor fiili etken haldedir. Çünkü özne ali vurma eylemini yapmaktadır.
EDİLGEN
Eğer özne fiilin eylemine maruz kalıyorsa o zaman fiil edilgen haldedir.
Topa ali tarafından vuruluyor cümlesinde özne (top) herhangi bir vurma
eylemi yapmamaktadır. Bunun yerine kendine vurulmaktadır. Bu nedenle vurma
eyleminin edilgen halde olduğunu söyleriz. Çünkü özne fiilin eylemini
gerçekleştirmemekle bu eyleme maruz kalmaktadır.
EMİR KİPİ
Emir kipi fiilin emir halidir. Gitmak fiilinin emir hali git'tir.
NİSBET
Sıfatlar ve zarflar nisbi olarak artan ve azalan derecelere sahiptir.
İyi, daha iyi, en iyi kelimeleri aynı kelimenin farklı derecelerini
gösterirler. Bu dereceler Türkçe'de yalın daha en kelimeleriyle belirtilir.
en azindan emege saygi gostermenizi beklerdim her neyse kendi dilini bilmeyen baska dili asla ogrenemez diyerek bu metini yazmistim buraya umarim yardimci olmusumdur kendi dilini bilmeyipte soramiyan arkadaslar icin
sEyTaN21
15.07.2006 14:54:33
bu yazdıkların o kadar iyi geldiki mahmut aynı ilaç gibi geldi
tskler
bazı terimleri bilmiyordum
aslında biliyordum ama türkçeye dayalı
yani isim olarak değil
hepsi okul yıllarında kaldı hatırlattığın için tsk ederim
onemli degil ugur yazilarimi okuyan biri var cok sevindim arastirmalarim bosa degilmis
aybastili ekrem
15.07.2006 21:47:27
Mahmut gercekten ellerine saglik yazilarini ben de okuyorum.Siteye istedigim zaman giremiyorum,baglanti olmuyor.günü gününe takip edemiyorum.Bu yazdiklarin bilmeyenler icin gercekten faydali olur.Dedigin gibi kendi dilini bilmeyen Almancayi hic ögrenemez,tam anlamiyla.
alibu
21.07.2006 15:40:40
ELLERİNE SAĞLIK yazyagmuru001 GERÇEKTEN ÇOK GÜZEL BİLGİLER VERİYORSUN TEşEKKÜRLER . BEN YENİYİM BU ARADA İNşALLAH ÇAT PAT ÇÖZECEĞİM ALMANCAYI
azmin elinden hic bisey kurtulmaz alibu insAllah ogenirsin kardesim sunu unutma herzaman yanindayiz
fatikkk
07.08.2006 17:46:30
eline sağlık kısa ve de özlü olmuş ....
CYBERG
16.08.2006 18:03:11
Danke schön für alles.
Ben de sitede yeniyim, vermiş olduğunuz bilgileri sıkılmadan ve zevkle okuyorum. Emeğine sağlık kardeşim. Buradan,senin vasıtanla, emeği geçen herkesi kutluyorum...
cyberg diline saglik kardesim ne mutlu bize paylasmak erdemdir diye ciktim yola sizlerin ovguleriyle goruyorumki bunlar bosa degil tesekkurler