01.01.2000’den sonra Türkiye Cumhuriyeti (veya başka bir ülke) vatandaşlığına geçen Alman vatandaşlarının, Alman vatandaşlığı otomatik olarak düşmektedir.Sorunun temeli 01.01.2000 tarihinde değişen Alman Vatandaşlık Yasasının(Staatsangehörigkeitsgesetz) 25. maddesidir.Alman vatandaşı olan bir kişi kendi isteğiyle ve başvuru yoluyla bir başka devlet vatandaşlığını kazanırsa, Alman vatandaşlığını yitirir.
Vatandaşlığın kaybı hukuksal olarak, herhangi bir işlem gerektirmeden kendiliğinden gerçekleşmektedir. Alman makamlarının olayı öğrenmiş olmalarına ya da herhangi bir yazı göndermelerine gerek yoktur.Alman vatandaşlığı otomatik olarak düştüğü için, Alman kimliğini kullanarak yapılmış olan işlemlerin daha sonra geçersizliği söz konusu olabilecektir (aile birleşimi, çocuğun doğumla Alman vatandaşlığını alması vb).
01.01.2000 tarihinden önce T.C. Bakanlar Kurulunun kararıyla Türk vatandaşlığını kazananların çifte vatandaşlığında hiçbir sorun yoktur.01.01.2000 tarihinden önce Türk konsolosluklarına başvuru yaparak (örneğin 1997,1998, 1999 yıllarında) yeniden Türk vatandaşı olmak isteyenlerin işlemleri,01.01.2000’den sonra bitirilmiş ise, yine Alman vatandaşlığı düşmektedir (Bu konuda hukuk yoluna gitmeyi denemekte yarar görülmektedir).
Göç Yasası kapsamında 01.01.2005 tarihinde yürürlüğe giren Oturma Yasasının(Aufenthaltsgesetz) 38. maddesinde eski Alman vatandaşları için bir düzenleme bulunmaktadır. Buna göre, kayıp tarihinde 5 yıldır Alman vatandaşı olarak Almanya’da yaşayanlar Yerleşme İzni (Niederlassungserlaubnis), 1 yıldır yaşayanlar ise Oturma İzni alabileceklerdir. Genelde Türk vatandaşlığına dönüş başvurusu hemen yapıldığından, bu durumdan etkilenen insanlarımızın büyük bölümünün 5 yıldır Alman vatandaşı olmadıkları görülmektedir. Oturma İzni olanların her alanda çalışma hakkı ve işyeri açma izni bulunmaktadır.
Türk vatandaşlığını kazanmakla Alman vatandaşlığı kaybedildiğinden, durumu düzeltmek amacıyla yeniden Türk vatandaşlığından çıkılırsa, vatansız duruma düşülür. Bu durumda başka sorunlarla da karşılaşabilirsiniz.Türk vatandaşlığından yeniden çıkma başvurusu verenlerin bu başvurularını geri çekmelerinde yarar vardır. Türkiye'den çıkma belgesi gelmiş olsa bile, bunu konsolosluktan imza atmadan almadıkça, vatandaşlıktan çıkma işlemi gerçekleşmez. Ancak konsolosluktan gelen çağrı yazısından itibaren 3 yıl içinde bu belgeyi almadığınız ya da çıkmaktan vazgeçtiğinizi bildirmediğiniz takdirde Türk makamları vatandaşlıktan çıkarma işlemi yapılabilir.
Oturma Yasasına göre, Alman vatandaşlığının kaybının öğrenilmesinden sonra 6 ay içinde başvuru yapılması gerekmektedir. Berlin İçişleri Senatörlüğünün kararı uyarınca, 01.01.2000 - 31.12.2004 tarihleri arasında Türk vatandaşlığını kazanarak Alman vatandaşlığını kaybedenlere, 31.08.2005 tarihine kadar başvuruda bulunmak kaydıyla oturma izninin alınmasında bir zorluk çıkarılmayacaktır. Oturma izni için yeterli gelir” koşulu aranmayacaktır. İşsizlik Parası II ya da Sosyal Para alanlar da herhangi bir zorlukla karşılaşmadan oturma izni alabilecektir. Oturma izni 3 yıl süreli verilecektir.
Bu durumda olanların Yabancılar Dairesinin Friedrich-Krause-Ufer 24, 10553 Berlin adresine başvurmaları gereklidir. Başvuru formunu doldurmanız, yanına üzerinde adınız ve adresinizin yazılı olduğu içi boş ve pullanmış (1 Euro) bir zarfı da eklemeniz gerekmektedir. Bu başvuru formuyla yapılacak başvuruya Yabancılar Dairesinden yanıt verilecek ve size bir randevu verilecektir. Gelecek mektupta Oturma İzni başvuru formu da olacaktır.
Randevu verilmesi 8-12 hafta arasında olacaktır. Önemli olan 31.08.2005 tarihinden önce başvurunun yapılmış olmasıdır. Randevu bu tarihten sonra da olsa, başvuru zamanında yapılmış kabul edilecektir.
Randevu verildiğinde beraberinizde getirmeniz gerekli belgeler şunlardır:
a) Bürgeramt/Meldestelle’lerden alınacak tüm Anmeldung’lu süreleri içeren belge (Aufenthaltsbescheinigung über angemeldete Zeiten).
b) Türk vatandaşlığınızı ne zaman kazandığınızı gösterecek bir belge (Vatandaşlığa alınma belgesi ya da Konsolosluk ya da Büyükelçilikten bir yazı). Bu belgenin getirilmesi zorunlu değildir. Genellikle Vukuatlı Nüfus Kayıt Belgesi istenmektedir.
c) Bürgeramt/Meldestelle’lerden alınacak iyi hal kağıdı (polizeiliches Führungszeugnis). Bu belge 3 aydan eski olmayacak.
d) Geçerli Türk pasaportu
e) Alman kimlik kartı (Personalausweis) ve varsa Alman pasaportu (kayboldu ise, kayıp bildirimi)
f) İki adet güncel vesikalık fotoğraf
g) Dolduracağınız Oturma İzni başvuru formu
Bu belgelerle gittiğiniz gün size 3 yıllık oturma izni verilecektir. Bunun için sizden 60 Euro ücret alınacaktır. Alman vatandaşlığını kaybettiğiniz tarihte 5 yıldır Alman vatandaşı idiyseniz, o zaman süresiz oturma izni (Yerleşme İzni) verilecek. Buna karşı 85 Euro ücret alınacaktır. Devletten SGB II ve XII çerçevesinde yardım alanlardan harç alınmayacaktır. Sınırdışını gerektirecek suçlar varsa, ayrı bir araştırma yapılacağından size bir başka belge verilecektir.
31.08.2005’TEN SONRA BAşVURANLAR:
Bu tarihten sonra başvuranlar yukarıdaki kolaylıklardan yararlanamayacak, oturma izni almak için tüm koşulların yerine gelip gelmediğine bakılacaktır.
Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki Ortaklık Sözleşmesi 1/80 kapsamına giren (iş piyasasına dahil) vatandaşlarımızın çalışma izni hakları olduğundan, otomatik
olarak oturma izin hakları da bulunmaktadır. Bu durumda olan vatandaşlarımız Oturma Yasasının 38. maddesi dışında da başvuru yapma olanağına sahiptirler.
Oturma İzni alındıktan hemen bir gün sonra yeniden Alman vatandaşlığına geçme başvurusu yapılabilir. Bu durumda kişinin süresiz oturma iznine sahip olması gerekmez. Gerekli olan 8 yıllık süre, Almanya’daki toplam yaşama süresine bakılarak yeterli görülecektir. Başka bir süre beklenmeden Alman vatandaşlığına geçme işlemleri başlatılacaktır.Berlin İçişleri Senatörlüğünün aldığı bir idari kararla, Alman vatandaşlığına geçiş Vatandaşlık Yasasının 8. maddesi gereğince yapılacak, yine aynı maddeye dayanarak gelir araştırması yapılmayacaktır. Daha önce Almanca dil testi yapmış olanlara bir daha test yapılmayacaktır. 01.01.2000 tarihinden önce Alman vatandaşı olanlara Almanca testi yapılmamıştı. Bu kişilere Halk Yüksekokullarında (Volkshochschule) yapılmakta olan test uygulanmayacak, daha kolay bir yöntemle
Almancaları kontrol edilecektir. Devletten SGB II ve XII çerçevesinde yardım alanlar büyüklerde 255 Euro harç yerine 127 Euro, çocuklarda ise 51 Euro yerine 25 Euro harç
alınacaktır.