dolaylı geçmiş zaman hakkında bir soru

[derwisch]

selam,


benim bir sorum olacak, umarim yeri ve sirasidir.

türkce'de '-mis' li gecmis zamanda cekimlenen fiillerin almanca karsiliklari konusunda bazen zorlaniyorum.

" Pantolon yirtilmis.''
" Pantolon Antalya' dan satin alinmis."

mesela bu iki örnek cümleden yola cikarsak...

[toricelli]

derwisch (-miş'li geçmiş zaman) yani plusquamperfekt yine bu bölümde aybastili ekrem arkadaşımız tarafından çok güzel açıklanmış.senin bu örneklerde zorlanman pasiv ve -miş'li geçmiş zamanı aynı anda kullanmak zorunda kalmaktan kaynaklanıyor.
bunu sana nasıl açıklayabileceğimi çok düşündüm ama bir türlü tatmin edici bir şekilde açıklayamadığımın farkına vardım.kafamızı temelli karıştırmaktansa bu işi öğretme ve anlatma kabiliyeti olan arkadaşlara bırakıyorum.belki karşılıklı konuşabilseydik anlatabilirdim.kusura bakma.başarılar!

[Nazire]

Kelimelerin basina ge konuldugu zaman gecmisi olmus olayi anlatiyor
Örnek

gelmis          görmüs          yazmis              tutmus
gekommen     gesehen        geschrieben       gegriffen

Örnek
Ince ince dogranmis iki adet domatesin bu yogrulmus piyaza iyice karistirlmasi gerekir
Es müssen zwei sehr fein    geschnittene (Schneiden=burada geschnittene diye degisiyor=kesilmis)
Tomaten mit dieser gekneteten  recht gut vermischt werden

Buraya gelmis olan misafirler adetlerimizi bilmezler
Die Gäste, die hierher gekommen (kommen=gekommen) sind, kennen unsere Gewohnheiten nicht.


Bu evi yakmis olan kacmistir
Derjenige, der dieses Haus angezündet (anzünden=angezündet) hat, ist geflohen

Cocuklari sahsiyetsiz yetistirmis olanlar bunun vezasini kendileri vekerler
Wer seine Kinder nicht zu einer Persönlichkeit erzogen (erziehen=erzogen) hat wird dafür büßen.

Belki biraz zor olucak bu anlattiklarim, eger bilmek istedigin bir seyler olusa sorarsin.

[derwisch]

selam,

toricelli ve nazire, sag olun ilgilerinize tesekkür ederim.

ben braunschweig' de oturuyorum. 3 yildan bu yana... kendimce gelismeler kaydettigime inaniyorum, almanca ögrenmede. ama bu iki dilin düsündürme bicimleri cok farkli, ve hala alisamadigim seyler cok.

dedigim gibi, toricelli arkadas braunschweig yakinlarindaysan eger, bulusup laflamayi, bir aci kahfeyi kirk yil hatira saydirmayi isterdim...

nazire hocam, verdiginiz örnekler icin cok tesekkür ederim ayrica. geschnittene, gekneteten sanirim almanca' da partizip perfekt denilen cinsten sözcükler ve sifat görevinde kullaniliyorlar bu cümlelerde. geknetetene Pizza [yogrulmus piza], geschnittene Tomaten [dogranmis domates]... bunda pratik haric bir problemim yok sanirim.

iki ve ücüncü örnekler de relativsatz denen cinsten cümle türleri sanirim. bunlarla da problemim yok, ama pratik yapmam gerekli...

son örnekte "wer ...  erziehen", " kim ... yetistirmis" biciminde türkcelestirilebilir mi acaba, ve yeni tanidigim bir yönteme göre cevirmeye kalkarsam dogru olur mu acaba:

"Kim cocuklarini [degil] bir sahsiyete cekmemis, (o) cezasini cekecek." biliyorum böyle kelime kelime cevirmek yanlis ama, kelimelerin gelmesi gereken yerleri ve aldiklari bicimleri ögrenip aklimda tutabilmem icin faydali oluyor.

müsade ederseniz vardigim örneklere döneyim:

" Pantolon yirtilmis.''
" Pantolon Antalya' dan satin alinmis." yirtilmis pantolon ve antalya' dan satin alinmis pantolon biciminde mi düsünmeliyim bu ve buna benzer cümleleri? lütfen yardim edin...

" Derwisch pantolonu yirtti."
" Derwisch pantolonu yirtmis." bunun altindan kalkamiyorum iste.

bir de 'pantolon yirtilmis' olunca tam karistiriyorum...

[Nazire]

Almancada ben bu sekilde söylerim, mesela pantolon yirtilmis
Die Hose wäre zerissen:pantolon yirtilmis
Die Hose ist zerrisen:pantolon yirtildi
Seine Hose ist zerissen:pantolonu yirtildi
Seine Hose wäre zerissen:pantolonu yirtilmis
Die Hose ist zerissen:pantolon yirtildi

Wäre sözcügünü koydugunda olmus oldugunu gösteriyorsun, yani pantolonu yirtilmis
Derwisch hat seine Hose Zerrissen:Derwisch pantolonunu yirtti
Derwisch hätte seine Hose Zerrissen:Derwisch pantolonunu yirtmis
Burada haben geliyor cünkü yaptigini gösteriyor, burda kisiyi gösteriyorsun haben le

Die hose ist zerrissen dediginde sadece pantolonu yönelik belirtiyorsun, kisi siz

Die Hose  wurde aus Antalya gekauft:pantolon antalyadan satin alindi
Die Hose wäre aus Antalya gekauft: Pantolon antalyadan satin alinmis
Die Hose habe ich aus Antalya gekauft:pantolonu antalyadan satin aldim
Die Hose hatte ich aus Antalya gekauft:pantolonu antalyadan satin almistim
Ich hatte gekauft:satin almistim
Ich habe gekauft:satin aldim
Ich habe es zerrissen:yirttim
Ich hatte es zerrissen:yirtmistim

"Simdi benim kafam karismaya basladi" Gördügün gibi sadece, kelimenin önüne ge veya ze. koyarak degil, haben, werden, ist gibi kelimelerle de degisiyor. Bunlara da dikkat etmen gerekiyor

[derwisch]

selam,

sagolasin, cok iyisin...

problem ist schon durch dich gelöscht... aber; das auto soll gestern kaputt gegangen... und was ist mit diesem satz? "Araba dün bozulmus olmali." mi "- bozulmus" mu?

[Nazire]

das Auto wäre gestern kaput gegangen:dün araba bozulmus
das Auto war gestern kaput;Araba dün bozuktu
das Auto soll gestern kaput gewesen sein:araba dün bozukmus
das Auto ist gestern kaputt gewesen:dün araba bozuktu

[toricelli]

arabanın dün bozulmuş olduğunu doğrudan bilmiyor da bir üçüncü şahıstan duymuş olursan o zaman tabii ki
sen başka birine anlatırken,
"das auto soll gestern kaputtgegangen sein" diyebilirsin.yani (duyduğuma göre) araba dün bozulmuş.veya
" angeblich soll das auto gestern kaputtgegangen sein " yani " güya araba dün bozulmuş (da onun için gelememişler gibi).
pantolonun satın alınmış veya yırtılmış olmasında da ayni şeyler geçerlidir.
bu arada teklifine teşekkürler ama ben izmirde yaşıyorum, izmire uğrar veya gelirsen ben de seni beklerim derwisch,

[derwisch]

selam,

ve cok cok sagolun arkadaslar.

anladigim kadariyla sollen fiiliyle istedigim seyi yapabilmem icin, fiilin 3. tekil halini kullanip, durum fiilini partizip perfekt seklinde sona atmam gerekiyor. mesela "gewesen sein" sanirim sein fiilinin -di' li gecmis zaman sekli. dogru mudur?

" Ich bin ... gewesen."
" Ich soll ...gewesen sein."

Izmir'e seve seve geliriz. Dayimiz, amcamiz var orada, Buca'da... Ben de Hatayliyim, Ankarali da sayilirim, yillarca orada oturdum.

[MuhaяяeM]

Siz bunların yanısıra bir de Türkçe dilbilgisinden -miş'li geçmiş zaman ile -di'li geçmiş zaman konularına da bir göz atsanız iyi olacak..

[derwisch]

selam,

hocam baktim da tatmin olamadim. türkce zamanlar üzerine yeterince bilgim var ama, almanca'ya cevirip konusayim derdimi anlatayim derken arasira cuvalliyorum. forumdaki arkadaslar gerekli yardimlari da yaptilar üstelik. ancak zamanla kullana kullana asarim bu problemimi...

ayrica yazyagmuru arkadasimin verdigi bilgiye göre verilen cümlelerin almanca'ya cevrilmesi ayni metodla mi yapilacak; deneyeyim...

"Ahmet ist angeblich von Deutschland zurückgekehrt." yada "Ahmet soll von Deutschland zurückgekehrt sein."
"Ähhh, der Knopf meiner Jacke ist gerisst." yada "Ähhh, der Knopf meiner Jacke wäre gerisst."

cikamiyorum isin icinden...



ZAMANLAR

....
 

* Mişli geçmiş zaman: Eylemin konuşma anında önce yapıldığını ama, anlatan

kişinin eylemin yapılıp bittiğini kesin olarak kendisinin bilmediğini ya

başkasından duyduğunu ya da sonradan fark ettiğini açıklar. Ahmet almanyadan

dönmüş. Tüh ceketimin düğmesi kopmuş.
 
....

[NalanW]

Kendi dilinin gramerini bilmek cok önemli mutlaka ama almanca ögrenirken yada konusmaya calisirken türkce düsünmek cok büyük bir yanlis...Hic bir dili türkce düsünerek ögrenemzsiniz.Veya türkce düsünüp almancaya cevirmeye calisirsaniz ortaya cok komik cümleler cikar...Bu her zaman olacak diye birsey yok ama genelde böyle...Cünkü almanca ve türkce gramer yapisi ayri...Cümle kurulumu ayri...

[yazyagmuru001]

kesinlikle nalana katiliyorum derwisch sole dusun herzaman aklimiza gelen der tisch kelimesinin masa oldugunu anliyoruz yani kendi dilimize cevirip anlamaya calisiyoruz aslinda bu yanlis ilk etapta dogru ama ilerisi icin yanlis bence turkceyi aklindan sil ve ole ogrenmeye calis bir bebek gibi temiz bir hafiza ve bellekle anlatabildimmi!!!!!!!!!

[derwisch]

selam,

dediklerinizi aynen yapacagim da, bir masali " bir varmis bir yokmus" diye baslayan bir masali...

sein, haben oder mit anderem worten in präteritum oder wie

[NalanW]

Iste mesela bir varmis bir yokmus diye birsey yok almancada,bunu almancaya ceviremezsin,belki cevirirsin ama kimse ne oldugunu bile anlamaz....O yüzden önce almanca bol bol kelime ögrenmeye calis sonra yaninda gramatik calis...zaten zamanla präteritumda ne oluyor,dativ nasil kuruluyor okuyarak bunlari beynine yerlestireceksin..Okudugun her türkce yaziyi tam anlamiyla almancaya ceviremezsin ve almancayida türkceye...

En kücük örnek...Biz türkce deriz ...SANA SORUYORUM bunu almancaya cevirisen ich frage dir olmasi gerekir ama tamamen yanlis cünkü almancasi ICH FRAGE DICH yani türkceye cevirmeye kalkarsan ben soruyorum seni oluyor...
Umarim anlatabilmisimdir...Sevgiler

[elmor66]

Es war einmal ....was ist das?

[toricelli]

nasıl masallar bizde "bir varmış, bir yokmuş" diye başlarsa, almancada da "es war einmal..." diye başlıyor. bizde masal daha sonra, evvel zaman içinde (kalbur saman içinde) diye devam ediyor."bir varmış bir yokmuş, kalbur saman içinde, deve tellal iken, pire berber iken-----bunlar bizde sesli anlatımlarda, , dinleyiciyi dinlemeye heveslendirmek için, masalcının anlatıma kattığı tekerlemelerdir. bunlar öyle yerleşmiştir ki, yazılı edebiyata da girmiştir.Almancada masallar yazılı edebiyata girdiğinde (mutlaka onlarda da böyle süslemeler vardır, daha önceleri) bu tarz tekerleme ve süslemeler eklenmemiş olabilir."es war einmal eine königin ... veya herneyse devam eder alman masalı, türk masalındaki tekerlemeleri saymazsan,orada da " memleketin birinde bir kraliçe yaşarmış " diye başlandığını görürüz.