Türklere vizesiz seyahat hakkı var mı?

Avrupa Adalet Divanı, "Türklere vizesiz AB" yolunu açtı

Avrupa Adalet Divanı uzun süredir beklenen kararını açıkladı ve Türk işadamlarına, sporcular, sanatçılar gibi çeşitli hizmet sektörü gruplarına AB ülkelerine "vizesiz giriş" kolaylığı getirdi. Almanya Dışişleri Bakanlığı ise, kararı değerlendirip konuyla ilgili açıklamayı önümüzdeki günlerde yapacağını kaydetti.

Almanya'ya karşı 14 yıllık dava süreci sonrasında bir tarih yazan ve devletler arası atılan bir imzayı tekrar yürürlüğe sokan işadamı Osman Çat, Zaman'a yaptığı açıklamada, "şahıs ve sivil kurumlar olarak hukuki yollardan mücadele etmeye öğrenmeliyiz. Bu zaferin bu konuda iyi bir örnek olduğunu düşünüyorum" dedi.


Türk hizmet sektörünün Avrupa Biriliği (AB) ülkelerinde "vizesiz serbest dolaşımı" davasında Avrupa Adalet Divanı (AAD) kararını dün sabah açıkladı. Almanya'da faaliyet gösteren Türk nakliyatçı Osman Çat'ın Alman Federal Çalışma Ajansı ve Alman Dışişleri Bakanlığı'na karşı yürüttüğü 14 yıllık hukuk mücadelesinde nihayet mutlu sona ulaşıldı. AB'de"vizesiz serbest dolaşımı" için son derece önemli olan tarihi "C-228/06 - Mehmet Soysal - İbrahim Savatlı" davasının sonuç duruşması 8 Ekim'de yapılmıştı. Karar ise bu duruşmadan neredeyse 4,5 ay sonra dün açıklandı.
Lüksemburg'daki AAD, TIR şoförü Mehmet Soysal'ın 2007 yılında Berlin Eyalet Mahkemesi'ne başvurarak vize uygulamasının iptalini istemesiyle ilgili olarak Alman yargısına gönderdiği kararda, Türkiye ve Avrupa Ekonomik Topluluğu arasında imzalanan "23 Kasım 1970 tarihli Katma Protokolün 41'inci maddesi, yürürlüğe girdiği tarihte vize yükümlülüğü olmadığı için, Türkiye'de kurulu şirketlerde çalışan Türk vatandaşlarına hizmet sunumu için AB üyesi ülkelere girişlerinde vize şartı getirilemeyeceği şeklinde yorumlanmalıdır" görüşünü benimsedi.
Berlin mahkemesi, Avrupa Adalet Divanı'ndan, Katma Protokolün 41'inci maddesinin, uluslararası bir şirkette TIR sürücüsü olarak çalışan Türk vatandaşlarından Alman makamlarının "Schengen Vizesi" talep edilmesiyle bağdaşıp bağdaşmadığı konusunda görüş istemişti. Alman yargısı, ayrıca Lüksemburg'daki AB mahkemesinden, bu ilk soruda "vize şartı aranmaz" görüşünü benimsemesi halinde, bunun Türk vatandaşlarının Almanya'ya girişlerinde vize muafiyeti anlamına gelip gelmeyeceğini açıklığa kavuşturmasını talep etmişti.

Kararı Zaman'a değerlendiren Osman Çat ve şoförlerinin avukatı Prof. Dr. Ralf Guttmann, kararın önemli bir adım olduğunu vurguladı. "Mahkemenin bu kararına göre, Türk işadamları AB'ye vizesiz girebilecek ve 3 ay kadar AB sınırları içinde kalabilecek" diyen Guttmann, kararın aynı zamanda sporcular, sanatçılar, gibi hizmet sektörü çalışanları için de geçerli olduğunu ifade etti. Guttmann, "Bu önemli karar, Türkiye ve AB arasındaki gümrük konusunda da önemli bir adım. Karar, Gümrük Birliği anlaşması bulunan her iki tarafın bundan böyle ticari ve ekonomik ilişkilerinin daha da derinleştirilmesinin önünü açıyor" şeklinde konuştu.

Hukuki açıdan yeni kararın önemi

Mahkeme 2007 yılında verdiği Tum/Darı kararı ile, 41'inci maddenin bir usul kuralı olarak algılanması gereğini ortaya koyuyor ve Türk vatandaşlarının haklarının 1 Ocak 1973 tarihinden itibaren kötüleştirilmesine engel olduğunu hükme bağlıyor. Türk vatandaşlarının AB'ye göçünü maddi hukuk veya usul hukuku açısından zorlaştıran kuralları geçersiz sayıyor. Göçü zorlaştıran kuralların amacı bu olmasa dahi, zorlaştırıcı sonucu doğuruyor iseler bunlar da geçersizdir.
Ancak bu hakları fiilen ihlal etmeyi gelenek haline getiren Avrupa ülkelerinden bu hakları her alanda ayrıca alma "zorunluluğu" hasıl olduğundan, taşıma sektöründe çalışan Türk şöförlerine 1973 tarihinden sonra getirilen vize uygulamalarının geçersizliği hükme bağlanmıştır.
Almanya ve Fransa gibi ülkelerin, aile birleşimi, çalışma gibi konularda daha sonra getirdikleri yasa sertleştirmeleri Türk vatandaşları ve aileleri için geçersizdir.

Osman Çat: Maddi manevi tazminat davası açacağım

Kararın ardından Zaman'a konuşan Türk nakliyeci Osman Çat, "şahıs ve sivil kurumlar olarak hukuki yollardan mücadele etmeye öğrenmeliyiz. Bu zaferin bu konuda iyi bir örnek olduğunu düşünüyorum. Mücadelem yıllar sürdü ama sonuçta adalet yerini buldu. Haklıydık, hakkımızı sonuna kadar aradık ve nihayetinde de aldık. Hak verilmez alınırmış, bunu gördük," diyerek karardan memnuniyet duyduğunu söyledi.
Hukuk mücadelesine başlamasından bu yana 14 yıldır maddi manevi büyük kayıplar yaşadığını belirten Çat, şöyle konuştu: "Dava sürecinde her şeyimi kaybettim ama yılmadım. Bize konulan vize engelleri sebebiyle Almanya'daki Osman Cat GmbH 30 TIR 10 personeliyle 15 Temmuz 2007'de iflas etti. Türkiye'de de acentemiz Termatrans'ın da faaliyetlerine son verildi. Orada da acente çalışanlarımız ve 35 şoförümüz işsiz kaldı. Bu süreçte maddi olarak yaklaşık 3 milyon euro zarara uğradım."
Çat, dava sürecinde çok yıprandığını ve manevi olarak da büyük sıkıntılar yaşadığına dikkat çekti. Çat, "şirketim iflas masasında olduğu için kararı iflas masası avukatları değerlendirecekler. Bu aşamadan sonra ne yapacaklarına karar verecekler. Ancak ben şahsım olarak maddi manevi tazminat davası açacağım" şeklinde konuştu. Termatrans Ltd şirketinin de Berlin Eyalet Mahkemesi'nden tazminat davası açacağını belirtti. Alman hükümetinin 1995'te aldığı kararla birlikte kendisi gibi 100'e yakın Türk nakliye şirketinin de iflas ettiğini belirten işadamı Çat, "Türk nakliyeciler olarak maddi manevi kayıplarımız çok yüksek" dedi.

Alman Dışişleri Bakanlığı: Kararı değerlendiriyoruz

Türk vatandaşlarının, başta Almanya olmak üzere Avrupa Birliği (AB) ülkelerinde Schengen vizesine gereksinim duymadan 'vizesiz serbest dolaşım hakkı'ndan yararlanabilecekleri yönünde hüküm veren Avrupa Adalet Divanı'nın kararı ile ilgili ZAMAN'a konuşan Federal Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, "Mahkeme kararının kendilerine birkaç saat önce intikal ettiğini, nasıl bir karar olduğunun ve içeriğinde neler yazdığının uzmanlara inceletildiğini" söyledi. Davanın bakanlık tarafından takip edildiğini hatırlatan sözcü, mevcut Avrupa Adalet Divanı kararının "titizlikle incelenip değerlendirileceğini" söyledi.
Gazetemizin, "Mahkemenin, vizesiz serbest dolaşım yapılabileceği yönündeki hükmüne rağmen Almanya, karardan bağımsız hareket ederek vize uygulamasını devam ettirebilir mi?" yönündeki soruya 'ettirebilir' cevabını vermeyen Alman Dışişleri Bakanlığı, mahkeme hükmünün en ince ayrıntısına kadar inceletildiğini, konuyla ilgili değerlendirmeden sonra gazetemize açıklamada bulunacakları taahhüdünde bulundu. 8 Ekim'de Lüksemburg'da yapılan karar duruşmasında Alman Dışişleri temsilcisi, AAD Türkler lehine "vizesiz giriş" kararı verse bile Almanya'nın bunu uygulamayacağını söylemişti.


Osman Çat'ın ifadeleriyle davanın seyri

Biz şu an yeniden iade edilen bu hakları 1994 yılına kadar kullandık. Türkiye ile AB - ülkeleri arasında hizmet sektöründe şoför temin eden bir acente olarak faaliyet gösteren Termotrans Limited şirketinin İstanbul´da çalışan şoförleri bizim araçlarımızı kullanarak AB ülkelerine yük taşıdılar. Almanya eski Çalışma Bakanı CDU'lu Norbert Blühm zamanında kendi iç pazarındaki daralmayı gerekçe göstererek bu hakkı 1995 yılında iptal etti. Bunun üzerine başlattığımız hukuk mücadelemiz sosyal mahkemeler bazında 2004 yılında mevcut haklarımızın korunarak dondurulmasıyla son buldu. Acenta hizmete veren Termotrans Limited şirketinin şoförlerinin  AB-ülkelerine vizesiz hizmet sunma talepleri için ise 2001 yılında Berlin İdari Mahkemesine dava açıldı. şoförlerimizden Mehmet Soysal ve İbrahim Savatlı adına açtığımız dava aleyhte sonuçlandı. Bu karara da itiraz ettik. 30.03.2006 tarihinde Berlin-Brandenburg Yüksek İdari Mahkemesi'nde yapılan duruşmada itirazımız haklı bulundu ve vizesiz Almanya'ya hizmet sunabileceğimiz görüşüne varıldı. Fakat Berlin Yüksek İdari Mahkemesi'nin bu görüşünü diğer ülkeleri de kapsadığı için Avrupa Adalet Divanı'na göndererek şoförlerimizin tüm AB-ülkelerine vizesiz serbest dolaşımlarını karara bağlamasını istediler. Avrupa Adalet Divanı ise "Lüksemburg'da hakimler var" denilecek bir karara imza atarak haklılığımızı onayladı

EuroZaman

Sanırım bize bir faydası yok