turkce dilbilgisi

arkadaslar almanca ogrenmek icin oncelikle kendi dilimizi tam bilmemiz lagzim ben size ozne zamir fiil vs gecmis zaman vs anlatmaya calisacam

İSİM

 

İsim, bir kişi, mekan(yer) yada bir nesnedir. Buz kitlesi, gazoz kapağı yada

kaynana gibi kavranabilir, somut bir şey yada kavramalr ve duygular gibi

soyut birşeydir.

 

ZAMİR

Sözlükler bizlere zamirlerin, isimlerin yerini alan kelimeler olduklarını

söylerler. Eğer bu ifade aklınızı karıştırdı ise bunu unutun ve hemen

zamirlere bir göz atalım. Türkçede zamirler şunlardır; Ben, sen, o, biz,

siz, onlar, bizim, sizin, onların, benimki, seninki, onunki.

Ek olarak soru sormak için soru zamirleri vardır; Kim, kimin, ne, hangisi

vs...

Ayrıca kullandığımız isimleri tanımlamak için nispi zamirler vardır. Olan,

yapan, eden gibi.

Bu evin sahibi kimdir cümlesinde kimdir zamir soru şeklinde

kullanılmaktadır.

 

FİİL

 

Fiil bir eylem kelimesidir; yapmak, gitmek, istemek, düşünmek gibi. Yani

fiil, varlıkların yaptıkları işleri zamana, biçime ve kişiye bağlayarak

anlatan kelimelerdir. Kısacası, sonuna

-mak, -mek gibi mastar ekleri almış olan her kelime bir fiildir.

Türkçe sondan ek alan bir dil olduğu için fiil gövdesi zamanlara ve

şahıslara göre değişiklik göstermemekle birlikte aldığı son ekler değişir.

Örneğin, koş-mak, fiili zamanalra göre çekildiğinde şu hali alır. Koşmuştum,

koştum, koşuyorum, koşacağım, koşmuş olacağım gibi.

 

MASTAR

Mastarlar, fiil köklerinin ya da gövdelerinin yani eylem anlatan

bölümlerinin -mek, -mak eki almış halidir. Gitmek, gelmek, bakmak gibi

Yani git fiilinin mastar hali gitmektir. Ancak mastar hali size kimin

gittiğini yada ne zaman gittiğini söylemez. Mastar orada başlı başına

kendini bir zamana yada şahsa bağlamanızı bekleyerek durur. Yukarıdaki

olasılıkların (zaman ve şahıs) birini ya da tümünü açıklamaya hazırdır.

Yalın mastarlar değiştiklerinde kişi, sayı ve zaman içerir hale gelirler.

 

şahıs:

 

Ben: birinci tekil şahıs. Sen: İkinci tekil şahıs O: üçüncü tekil

şahıs

 

Biz: birinci çoğul şahıs siz: ikinci çoğul şahıs onlar: üçüncü

çoğul şahıs

 

Sayı:

 

İsimler çoğu dilde varlıkların sayılarına göre ikiye ayrılırlar. Tekil ve

çoğul (Rusçada ve diğer slav dillerde üçüncü bir hal daha vardır. Tekil,

çoğul ve gerçek çoğul) Tekil isim, ismin bir tek varlığı gösterdiği halidir.

Televizyon, ekmek, ağaç, sevgi gibi. Çoğul isim ise ismin birden fazla

varlığı ve kavram anlattığı halidir. Televizyonlar, ekmekler, ağaçlar,

sevgiler.

ZAMANLAR

Dilbilgisine göre zaman bir eylemin yapıldığını yapılmakta olduğunu yada

yapılacağını haber veren soyut bir süre kavramıdır.

Türk dilinde 3 temel zaman vardır. şimdiki zaman, geçmiş zaman, gelecek

zaman.

 

* dili geçmiş zaman: konuşma anından önce yapıldığını bildirir. (okullar

kapandı)

 

* Mişli geçmiş zaman: Eylemin konuşma anında önce yapıldığını ama, anlatan

kişinin eylemin yapılıp bittiğini kesin olarak kendisinin bilmediğini ya

başkasından duyduğunu ya da sonradan fark ettiğini açıklar. Ahmet almanyadan

dönmüş. Tüh ceketimin düğmesi kopmuş.

 

 

* şimdiki zaman: Eylemin konuşma anında yapılmakta olduğunu ya da yapılmaya

başlanacağını açıklar. Yazıyorum

 

* Gelecek zaman: Eylemin konuşma anından sonra yapılacağını, gelecekteki

belli bir zaman diliminde belli bir eylemin yapılması niyetini gösterir.

Televizyon seyredeceğim. Bir gün doktor olacağım.

 

* Geniş Zaman: Belli bir eylemi konuşma anında önce başladığını, konuşma

anında devam ettiğini ve devam edeceğini belirtir. Gider, gelir, sigara

içer.

İSİM HALLERİ

Tıpkı buzun, suyun ve buharın aynı şeyin farklı biçimleri olması gibi ben,

beni, bende, benden kelimeleri de aynı kelimenin farklı biçimleridir.

Bunların içinden ihtiyaç duyduğumuz isim halini kullanırız. Gelin hep

birlikte, isim halleri isteğinize zarar vermeden biz onun gizemini ortadan

kaldıralım.

İsim halleri pek çok insanı dil öğrenmekten caydırır. Latince öğreninrken

karşı karşıya kaldığımız altı isim hali ve çekimleri ile ilgili

sorunlarınızı anımsıyor olabilirsiniz. Rusçada da altı isim hali vardır.

Sırpça- Hırvat dillerinde ise yedi isim hali vardır. Bazı dillerde ise çok

daha fazla sayıda isim hali bulunur.

Haydi ev kelimesi ile oynayalım. Ev geniştir. Evi görüyorum. Eve gidelim.

Evde bekliyorum. Evden geliyorum. Bütün bu cümlelerde ev kelimesi türkçede

Allahtan aynı kalmaktadır.

Türkçede isimlerin cümle içindeki görevlerine ya da fiille olan ilgilerine

göre beş hali vardır.

Aşağıda bunlara örnek verilmiştir.

- Yalın hali (nominatif): İsmin normal durumudur. Bir isim çoğul eki yada

iyelik eki almış olsa da yinede yalın durumdadır. Ev, evler, evim

- İsmin -i hali (Accusatif): İsmin -i hali, isme bir belirlilik kazandırır,

ismi kendinden sonraki fiile bağlar ve o fiilin etkisi altında bulunduğunu

gösterir. Kağıdı, evi, gözlüğü.

- İsmin -e hali (Datif): İsmi fiile bağlar ve kendine doğru yaklaştığını,

yöneldiğini belirtir. Eve, kağıda, gözlüğe.

- İsmin -de hali (locatif): İsmi fiile bağlar ve fiilin kendi içinde,

üstünde, üzerinde oluştuğunu belirtir. Evde, kağıtta, gözlükte.

- İsmin -den hali (ablatif): İsmi fiile bağlar ve fiilin kendinde

uzaklaştığım ayrıldığım yerdir. Evden, kağıttan, gözlükten.

SIFATLAR

Sıfatlar, isimleri açıklayan kelimelerdir. Yeşil kalem kelimesinde yeşil

kelimesi kalem kelimesini açıklayan sıfattır.

Sıfatlar konusunda biraz telaşa kapılacaksınız.. Çünkü birçok dilde

sıfatlar, açıkladıkları isimlerin hallerine uymak zorundadır. Bu dillerde

sıfatlar sayılar, cinsler ve isimlere uymak zorundadırlar.

 

ZARFLAR

Zarflar fiilleri açıklar. Bize fiilleri nasıl olduğunu söylerler. Dilin

basit kısımlarını kolayca öğrendi. Burada kolayca kelimesi zarftır. Yani

kolayca kelimeyi bize dilin basit kısımlarında nasıl ustalaştığını söyle.

 

EDATLAR

Edatlar, kendi başlarına bir anlam taşımazlar ama anlamlı kelimeler, kelime

öbeklerine ulandıklarında yada bir cümleye girdiklerinde çeşitli anlam

ilişkileri kurar ve böylece kendi anlamları da hissettirir. Bunlar

genellikle ile, için, acaba, kadar gibi kısa kelimelerdir.

 

ETKEN

Eğer özne fiilin eylemini yapıyorsa fiil etken haldedir. Ali topa vuruyor.

Vuruyor fiili etken haldedir. Çünkü özne ali vurma eylemini yapmaktadır.

 

EDİLGEN

Eğer özne fiilin eylemine maruz kalıyorsa o zaman fiil edilgen haldedir.

Topa ali tarafından vuruluyor cümlesinde özne (top) herhangi bir vurma

eylemi yapmamaktadır. Bunun yerine kendine vurulmaktadır. Bu nedenle vurma

eyleminin edilgen halde olduğunu söyleriz. Çünkü özne fiilin eylemini

gerçekleştirmemekle bu eyleme maruz kalmaktadır.

 

EMİR KİPİ

Emir kipi fiilin emir halidir. Gitmak fiilinin emir hali git'tir.

 

NİSBET

Sıfatlar ve zarflar nisbi olarak artan ve azalan derecelere sahiptir.

İyi, daha iyi, en iyi kelimeleri aynı kelimenin farklı derecelerini

gösterirler. Bu dereceler Türkçe'de yalın daha en kelimeleriyle belirtilir.

 

en azindan emege saygi gostermenizi beklerdim her neyse kendi dilini bilmeyen baska dili asla ogrenemez diyerek bu metini yazmistim buraya umarim yardimci olmusumdur kendi dilini bilmeyipte soramiyan arkadaslar icin

bu yazdıkların o kadar iyi geldiki mahmut aynı ilaç gibi geldi
tskler
bazı terimleri bilmiyordum
aslında biliyordum ama türkçeye dayalı
yani isim olarak değil
hepsi okul yıllarında kaldı hatırlattığın için tsk ederim

onemli degil ugur yazilarimi okuyan biri var cok sevindim arastirmalarim bosa degilmis

Mahmut  gercekten ellerine saglik yazilarini ben de okuyorum.Siteye istedigim zaman giremiyorum,baglanti olmuyor.günü gününe takip edemiyorum.Bu yazdiklarin bilmeyenler icin gercekten faydali olur.Dedigin gibi kendi dilini bilmeyen Almancayi hic ögrenemez,tam anlamiyla.

ELLERİNE SAĞLIK yazyagmuru001 GERÇEKTEN ÇOK GÜZEL BİLGİLER VERİYORSUN TEşEKKÜRLER . BEN YENİYİM BU ARADA  İNşALLAH ÇAT PAT ÇÖZECEĞİM ALMANCAYI

azmin elinden hic bisey kurtulmaz alibu insAllah ogenirsin kardesim sunu unutma herzaman yanindayiz

eline sağlık kısa ve de özlü olmuş ....

danke schön

Danke schön für alles.
Ben de sitede yeniyim, vermiş olduğunuz bilgileri sıkılmadan ve zevkle okuyorum. Emeğine sağlık kardeşim. Buradan,senin vasıtanla, emeği geçen herkesi kutluyorum...

cyberg diline saglik kardesim ne mutlu bize paylasmak erdemdir diye ciktim yola sizlerin ovguleriyle goruyorumki bunlar bosa degil tesekkurler

DOGRU SOYLÜYORSUN KENDI DILINI BILMEYEN BASKA DILLERIDE ÖGRENEMEZ: TESEKKÜRLER

Slm Yaz yağmuru Teşekkürle Bu almancada Kaç Zaman var Kısaca açıklayabilirmisn yada öğrenilmesi gerekenler hangileridir bir de onun hakkında bilgi versen iyi olucak Teşekkürler