Konu: Saglik Kösesi ...
Kasus 20.10.2008 10:33:29
Gecmis olsun.
03.02.2009 15:17:32
GASTIRIT VE TEDAVISI
Mide, yutulan gıdaların geçici bir süre depolanarak küçük parçalara ayrıştırılıp sindirildiği j harfi şeklinde ve keseye benzer bir organımızdır Alınan gıdalar kimus adı verilen ayran veya sulu boza kıvamında bir sıvı haline dönüştükten sonra porsiyonlar halinde ince barsağa geçirilir. Midenin iç yüzü mukoza olarak adlandırılan ve kabaca 3 ayrı katman oluşturan hücre dizilerinden meydana gelmiş bir tabaka ile kaplanmıştır. Mide mukozasında değişik hücre çeşitleri bulunur. Bu hücreler hidroklorik asit, sindirim enzimleri (pepsin) ve değişik hormonlar salgılarlar.
GASTRİT NEDİR ?
Gastrit mide mukozasının bir çeşit inflamasyonudur (Yangı). Bu değişik etkenlerin yaptığı uyarı sonrasında beyaz kan hücrelerinin mukozada birikmesi anlamına gelir. Gastrit akut veya kronik olabilir.
GASTRİTİN SEBEPLERİ NELERDİR?
Helicobacter pylori (HP) :
Kronik gastritin en sık görülen nedenidir. HP ağız yoluyla alınarak midede yerleşen ve burada gastrit olarak adlandırdığımız bir iltihap oluşturan, spiral şeklinde bir bakteridir. Mide mukozasını örten mukus tabakasının altında yerleşerek mide asidinden ve diğer etkenlerden korunarak yaşamını sürdürür. HP hem salgıladığı toksinlerle ve hem de vücudun bakteriye karşı oluşturduğu immun yanıt (vücudun bağışıklık sisteminin bakteriye karşı oluşturduğu yanıt) sonrasında ortaya çıkan bazı maddelerle mukus tabakasını zayıflatarak mide mukozasını asit ve diğer saldırgan faktörlere duyarlı hale getirir. Gelişmekte olan ülkelerde genellikle çocukluk çağında alındığından tedavi edilmediğinde mide mukozasında hayat boyu süren bir kronik iltihaba sebep olur.Yaşlı popülasyonda daha fazla olmak üzere toplumumuzun yaklaşık %80 inin bu bakteri ile enfekte olduğu gösterilmiştir. HP enfeksiyonu ülser oluşumunda önde gelen faktörlerden biri olarak kabul edilmekle birlikte bu bakteri ile enfekte olan insanların hepsinde ülser oluşmaması ve son yıllarda giderek artan oranlarda HP negatif ülserlerin saptanması ülser oluşumunda HP yanında başka faktörlerin de etkili olduğunu düşündürmektedir.
Günümüzde HP enfeksiyonun neden olduğu kabul edilen hastalıklar şekilde görülmektedir. HP Dünya Sağlı Örgütünce (WHO) 1.derece kanserojen faktörler arasında kabul edilmiştir. Bakterinin midede varlığı endoskopik biyopsi, üre-nefes testi ve kan ve dışkıda antikor ve antijen aranması gibi testlerle gösterilebilir. Midede HP varlığı saptanan hastalarda bazı özel ilaç rejimleri kullanılarak bakteri mideden temizlenir. Bu tedavinin etkinliği %80-85 civarındadır.
Aspirin ve antiromatizmal ilaçlar :
Bu tür ilaçlar mide mukozasındaki koruyucu mekanizmaların zayıflamasına yol açmak suretiyle mukozanın asit ve diğer saldırgan faktörlere karşı hassasiyetini artırırak gastrit oluştururlar. Oluşan gastrit hiçbir belirti vermeden sezsiz geçirilebileceği gibi kronik formda ve ülser / kanama gibi komplikasyonların oluşumu ile birlikte de seyredebilir.
Otoimmun gastrit :
Vücudun bağışıklık sistemi (immun sistem) bazı durumlarda yanlışlıkla kendi doku ve organlarına karşı aktif hale gelebilir ve bu doku ve organları hasarlayıcı maddeler ve hücreler oluşturabilir (Otoimmunite ve otoimmun hastalıklar). Hipotiroidi (Hashimato tiroiditi), Sjögren sendromu, romatoid artrit, lupus, tipI diabet bu gurup hastalıklar arasında sayılabilir. Mide mukozasındaki bazı hücreler de immun sistemin hedefleri arasında olabilir ve bu durum kronik gastrit ve mide mukozasında asit salgılayan hücrelerin kaybı ile giden bir hastalığın ortaya çıkmasına sebep olur. Bu hastalarda mide asidinin azalması yanında vücutta demir ve B12 vitamini eksikliğine bağlı kansızlık da görülür ve bu durum otoimmun gastrit ve pernisiyöz anemi olarak adlandırılır. Bu tür midelerde yaşamın ilerleyen dönemlerinde mide kanseri oluşma olasılığı normal kişilere göre artmıştır.
Alkol :
Alkol ve diğer kimyasal maddeler mide mukozasında hasarlanma oluşturabilirler. Normal dozda kullanıldığında ve aç karına içilmediği alkolün mide mukozasında belirgin bir gastrit oluşturması beklenmez.
Hipertrofik gastritis :
Midenin iç yüzünü kaplayan mukozal kıvrımların inflamasyon nedeniyle kabalaşması ve genişlemesi sonrasında ortaya çıkan gastrit hipertrofik gastrit olarak adlandırılır. Bu tür gastritin bir türü Menetrier hastalığı olarak bilinir. Mide mukozasından aşırı protein kaybı sonucunda kanda protein seviyesi düşer ve ödem oluşur.
GASTRİT NE GİBİ BELİRTİLER OLUşTURUR?
Gastritin belirtileri akut veya kronik oluşuna göre değişir. Akut gastritte karnın üst kısmında ağrı, gaz, geğirme, yanma, ekşime,bulantı ve kusma gibi bulgular görülürken kronik gastritte ağrı daha az belirgin olup yemek sonrasında şişkinlik ve dolgunluk hissi, erken doyma, bulantı hissi, geğirme, iştahsızlık ve ağızda kötü tat gibi dispeptik yakınmalar daha sık görülür. Kronik gastritte ağrı belirginleştiğinde gastrit zemininde ülser veya başka hastalıkların gelişmiş olabileceği düşünülür. Aspirin ve antiromatizmal ilaçların kullanımı sonrasında oluşan akut gastritte gizli veya aşikar kanama oluşabilir.
GASTRİT NASIL TEşHİS EDİLİR?
Hastadan ayrıntılı bir hikaye alınması ve dikkatli bir beden muayanesi sonrasında, gastritten şüphelenildiğinde doktorunuz size şikayetlerinizi hafifletecek bir tedavi düzenleyebilir. Bununla birlikte gastritin kesin teşhisi için endoskopi (gastroskopi) yapılarak mukozanın görülmesi ve mutlaka patolojik inceleme için doku örneği alınması gerekir (biyopsi). Gastrit düşündüren şikayetlerle başvuran her hastada endoskopi yapılması gerekli değildir. Özellikle 40 yaş altındaki hastalarda, endoskopi yapılmasını gerektirecek başka bir sebep yoksa, kan veya dışkı örneği kullanılarak yapılan testlerle HP enfeksiyonun varlığı araştırılabilir.
GASTRİTİN KOMPLİKASYONLARI NELERDİR?
HP nin sebep olduğu kronik gastrit zemininde sık olmasada mide ve oniki parmak barsağı ülseri, lenfoma ve mide kanseri gibi ciddi koplikasyonlar gelişebilir. HP gastritinin sebep olduğu lenfoma erken dönemde MALT lenfoması (MALT = Mucosa associated lenfoid tissue) olarak adlandırılır ve hastalığın erken döneminde bakterinin temizlenmesi ile tam iyileşme sağlanabilir. Aspirin ve antiromatizmal ilaçlaların sebep olduğu gastrit bazen ciddi olabilen kanamarla birlikte olabilirler.
GASTRİT NASIL TEDAVİ EDİLİR?
Gastritin tedavisi sebebe göre yapılır. Çoğu zaman mide asidinin azaltılması şikayetlerin hafiflemesini sağlar. HP pozitif bulunan olgularda bakterinin temizlenmesine yönelik en az iki antibiyotik içeren 1 veya iki haftalık tedavi kürleri uygulanır. Aspirin ve antiromatizmal ilaçlar kullanan hastalarda bu ilaçların kesilmesi ve / veya kullanım gerekliliğinin gözden geçirilmesi uygun olur. Daha özel gastrit tiplerinde ve komplikasyon gelişen vakalarda sebebe ve ortaya çıkan komplikasyonlara yönelik tedavi yöntemleri uygulanır.
Mide, yutulan gıdaların geçici bir süre depolanarak küçük parçalara ayrıştırılıp sindirildiği j harfi şeklinde ve keseye benzer bir organımızdır Alınan gıdalar kimus adı verilen ayran veya sulu boza kıvamında bir sıvı haline dönüştükten sonra porsiyonlar halinde ince barsağa geçirilir. Midenin iç yüzü mukoza olarak adlandırılan ve kabaca 3 ayrı katman oluşturan hücre dizilerinden meydana gelmiş bir tabaka ile kaplanmıştır. Mide mukozasında değişik hücre çeşitleri bulunur. Bu hücreler hidroklorik asit, sindirim enzimleri (pepsin) ve değişik hormonlar salgılarlar.
GASTRİT NEDİR ?
Gastrit mide mukozasının bir çeşit inflamasyonudur (Yangı). Bu değişik etkenlerin yaptığı uyarı sonrasında beyaz kan hücrelerinin mukozada birikmesi anlamına gelir. Gastrit akut veya kronik olabilir.
GASTRİTİN SEBEPLERİ NELERDİR?
Helicobacter pylori (HP) :
Kronik gastritin en sık görülen nedenidir. HP ağız yoluyla alınarak midede yerleşen ve burada gastrit olarak adlandırdığımız bir iltihap oluşturan, spiral şeklinde bir bakteridir. Mide mukozasını örten mukus tabakasının altında yerleşerek mide asidinden ve diğer etkenlerden korunarak yaşamını sürdürür. HP hem salgıladığı toksinlerle ve hem de vücudun bakteriye karşı oluşturduğu immun yanıt (vücudun bağışıklık sisteminin bakteriye karşı oluşturduğu yanıt) sonrasında ortaya çıkan bazı maddelerle mukus tabakasını zayıflatarak mide mukozasını asit ve diğer saldırgan faktörlere duyarlı hale getirir. Gelişmekte olan ülkelerde genellikle çocukluk çağında alındığından tedavi edilmediğinde mide mukozasında hayat boyu süren bir kronik iltihaba sebep olur.Yaşlı popülasyonda daha fazla olmak üzere toplumumuzun yaklaşık %80 inin bu bakteri ile enfekte olduğu gösterilmiştir. HP enfeksiyonu ülser oluşumunda önde gelen faktörlerden biri olarak kabul edilmekle birlikte bu bakteri ile enfekte olan insanların hepsinde ülser oluşmaması ve son yıllarda giderek artan oranlarda HP negatif ülserlerin saptanması ülser oluşumunda HP yanında başka faktörlerin de etkili olduğunu düşündürmektedir.
Günümüzde HP enfeksiyonun neden olduğu kabul edilen hastalıklar şekilde görülmektedir. HP Dünya Sağlı Örgütünce (WHO) 1.derece kanserojen faktörler arasında kabul edilmiştir. Bakterinin midede varlığı endoskopik biyopsi, üre-nefes testi ve kan ve dışkıda antikor ve antijen aranması gibi testlerle gösterilebilir. Midede HP varlığı saptanan hastalarda bazı özel ilaç rejimleri kullanılarak bakteri mideden temizlenir. Bu tedavinin etkinliği %80-85 civarındadır.
Aspirin ve antiromatizmal ilaçlar :
Bu tür ilaçlar mide mukozasındaki koruyucu mekanizmaların zayıflamasına yol açmak suretiyle mukozanın asit ve diğer saldırgan faktörlere karşı hassasiyetini artırırak gastrit oluştururlar. Oluşan gastrit hiçbir belirti vermeden sezsiz geçirilebileceği gibi kronik formda ve ülser / kanama gibi komplikasyonların oluşumu ile birlikte de seyredebilir.
Otoimmun gastrit :
Vücudun bağışıklık sistemi (immun sistem) bazı durumlarda yanlışlıkla kendi doku ve organlarına karşı aktif hale gelebilir ve bu doku ve organları hasarlayıcı maddeler ve hücreler oluşturabilir (Otoimmunite ve otoimmun hastalıklar). Hipotiroidi (Hashimato tiroiditi), Sjögren sendromu, romatoid artrit, lupus, tipI diabet bu gurup hastalıklar arasında sayılabilir. Mide mukozasındaki bazı hücreler de immun sistemin hedefleri arasında olabilir ve bu durum kronik gastrit ve mide mukozasında asit salgılayan hücrelerin kaybı ile giden bir hastalığın ortaya çıkmasına sebep olur. Bu hastalarda mide asidinin azalması yanında vücutta demir ve B12 vitamini eksikliğine bağlı kansızlık da görülür ve bu durum otoimmun gastrit ve pernisiyöz anemi olarak adlandırılır. Bu tür midelerde yaşamın ilerleyen dönemlerinde mide kanseri oluşma olasılığı normal kişilere göre artmıştır.
Alkol :
Alkol ve diğer kimyasal maddeler mide mukozasında hasarlanma oluşturabilirler. Normal dozda kullanıldığında ve aç karına içilmediği alkolün mide mukozasında belirgin bir gastrit oluşturması beklenmez.
Hipertrofik gastritis :
Midenin iç yüzünü kaplayan mukozal kıvrımların inflamasyon nedeniyle kabalaşması ve genişlemesi sonrasında ortaya çıkan gastrit hipertrofik gastrit olarak adlandırılır. Bu tür gastritin bir türü Menetrier hastalığı olarak bilinir. Mide mukozasından aşırı protein kaybı sonucunda kanda protein seviyesi düşer ve ödem oluşur.
GASTRİT NE GİBİ BELİRTİLER OLUşTURUR?
Gastritin belirtileri akut veya kronik oluşuna göre değişir. Akut gastritte karnın üst kısmında ağrı, gaz, geğirme, yanma, ekşime,bulantı ve kusma gibi bulgular görülürken kronik gastritte ağrı daha az belirgin olup yemek sonrasında şişkinlik ve dolgunluk hissi, erken doyma, bulantı hissi, geğirme, iştahsızlık ve ağızda kötü tat gibi dispeptik yakınmalar daha sık görülür. Kronik gastritte ağrı belirginleştiğinde gastrit zemininde ülser veya başka hastalıkların gelişmiş olabileceği düşünülür. Aspirin ve antiromatizmal ilaçların kullanımı sonrasında oluşan akut gastritte gizli veya aşikar kanama oluşabilir.
GASTRİT NASIL TEşHİS EDİLİR?
Hastadan ayrıntılı bir hikaye alınması ve dikkatli bir beden muayanesi sonrasında, gastritten şüphelenildiğinde doktorunuz size şikayetlerinizi hafifletecek bir tedavi düzenleyebilir. Bununla birlikte gastritin kesin teşhisi için endoskopi (gastroskopi) yapılarak mukozanın görülmesi ve mutlaka patolojik inceleme için doku örneği alınması gerekir (biyopsi). Gastrit düşündüren şikayetlerle başvuran her hastada endoskopi yapılması gerekli değildir. Özellikle 40 yaş altındaki hastalarda, endoskopi yapılmasını gerektirecek başka bir sebep yoksa, kan veya dışkı örneği kullanılarak yapılan testlerle HP enfeksiyonun varlığı araştırılabilir.
GASTRİTİN KOMPLİKASYONLARI NELERDİR?
HP nin sebep olduğu kronik gastrit zemininde sık olmasada mide ve oniki parmak barsağı ülseri, lenfoma ve mide kanseri gibi ciddi koplikasyonlar gelişebilir. HP gastritinin sebep olduğu lenfoma erken dönemde MALT lenfoması (MALT = Mucosa associated lenfoid tissue) olarak adlandırılır ve hastalığın erken döneminde bakterinin temizlenmesi ile tam iyileşme sağlanabilir. Aspirin ve antiromatizmal ilaçlaların sebep olduğu gastrit bazen ciddi olabilen kanamarla birlikte olabilirler.
GASTRİT NASIL TEDAVİ EDİLİR?
Gastritin tedavisi sebebe göre yapılır. Çoğu zaman mide asidinin azaltılması şikayetlerin hafiflemesini sağlar. HP pozitif bulunan olgularda bakterinin temizlenmesine yönelik en az iki antibiyotik içeren 1 veya iki haftalık tedavi kürleri uygulanır. Aspirin ve antiromatizmal ilaçlar kullanan hastalarda bu ilaçların kesilmesi ve / veya kullanım gerekliliğinin gözden geçirilmesi uygun olur. Daha özel gastrit tiplerinde ve komplikasyon gelişen vakalarda sebebe ve ortaya çıkan komplikasyonlara yönelik tedavi yöntemleri uygulanır.
Alıntı Yap
03.02.2009 15:41:28
Gastrit, iki haftalik antibiyotik tedavisiyle tamamen iyilesebiliyor.
"Tedavide basari orani yuzde 90" diyen Marmara Universitesi Gastroenteroloji Bilim Dali ogretim üyesi Prof. Dr. Cem Kalaycı, hastalari iki konuda uyariyor: Sigara icmeyin, aspirin ve romatizma ilaclarindan uzak durun.
Ulser kusma ve bulantı yapabilir mi?
Evet.
Ulser mide çıkışında darlığa veya tıkanıklığa yol acarak kusmalara neden olabilir. Bazen midede yanmaya yol acabilir. Bunlar en sık rastlanılan ülser belirtileridir.
Bu belirtiler birden mi ortaya çıkar?
Sadece mide kanaması aniden ortaya çıkar.
Kanama, genellikle kendiliğinden olur ya da aspirin ve romatizma ilaclari alindiktan sonra cikar. Ancak bulantı, kusma, agrı, yanma, gece rahatsizliklari genellikle uzun sürer, bazen senelerce devam edebilir.
Mide şikâyetleriyle gelen hasta, teshis icin nasil asamalardan geciyor?
Once hastanin öykusünü dinleyerek bir degerlendirme yapariz. Eger yakinmasini aciklayacak bir durum varsa, mesela 'Ilac kullandiktan sonra sIkâyetlerim basladi' diyorsa, bu ilaclari almamak, kullanmak zorundaysa da mideyi koruyan ek bir ilac vermek yeterli olabilir. Ama kansizlik, kilo kaybi, kusma, yutma guclugu gibi durumlar varsa mutlaka ileri incelemeler yapilir. Bunun icin iki yol var: Mide filmi cekmek ya da endoskopi yapmak. Mide filmi artik hic kullanilmiyor.
Eger hastada ulser varsa bu, endoskopiyle birkac dakikada teshis edilebilir.
Endoskopi nedir, nasil yapilir?
'Endo' ic, 'skopi' gormek demektir, yani 'icini gormek' anlamina gelir. 1960'lardan beri kullanilan bir teknik olan endoskopide ucunda bir kamera olan 10 milimetre kalinliginda yumusak bir boru hastaya yutturulur.
Bu boru mideye ve onikiparmakbagirsagina gonderilir. Boru gectigi bolgeleri bir televizyon ekranina yansitir. Hekim de goruntulere bakarak teshis koyar. Endoksopi birkac dakika suren bir islem. Bu islemden once damardan hafif bir uyku ilaci yapildigi icin, hasta genellikle hicbir sey hissetmez. Endoskopide ulser cok net gorulur. Ulseri gordukten sonra midede mikrop olup olmadigini anlamak icin kucuk bir test yapariz.
Endoskopi her zaman gerekli mi?
Hayir.
Ozellikle 40 yasin altindaki kisilerde midede gece uyandiran agri, sirta vuran agri, bulanti gibi ulsere benzeyen sIkâyetler varsa endoskopi yapmaya gerek yok.
Bu kisilere tahmini teshisle de tedavi yapilabilir. Buna tipta ampirik tedavi, yani tahmini tedavi denir. Bu durum tibbi bir yanlis degildir. Ama alarm belirtileri varsa, yani her yedigini kusma, kilo kaybetme, kansiz kalma gibi mide kanserini hatirlatan sIkâyetlerin varliginda mutlaka endoskopi yapmak zorundayiz.
Gastrit nasil tedavi ediliyor?
Gastride yol acan helikobakter pilori mikrobu yuzde 90 oraninda tedavi edilebilir. Bunun icin bir tane mide ilaci, yanina iki tane antibiyotik almak yeterli. Bir-iki haftalik bir tedaviyle mide ulserini bir daha nuksetmemek uzere ortadan kaldirabiliyoruz.
Ancak sıklıkla yapilan yanlislik su:
Her mide şikâyetiyle gelen kisiye mikrop tedavisi yapiliyor. Oysa helikobakter pilori her mide yakinmasindan sorumlu degildir. Cogunlukla hastanin sorununun kaynaginda stres ya da reflu gibi baska bir neden yatar. Bu yuzden de bircok hasta tedaviden sonra durumunda hicbir degisIklik olmadigi icin yine doktora basvurmak zorunda kalir.
Mikrop tedavisinin basarili olmasi icin hastada ulserin ortaya cikmis olmasi lazim. Ilaca bagli gastridin tedavisi ise cok kolay.
Ilaci kesip yanina da bir mide ilaci verirseniz, bu sorunlar buyuk oranda ortadan kalkar.
Gastrit tedavisinden sonra hastanin dikkat etmesi gerekenler neler?
Ulser ya da gastrit tedavisi sirasinda ve sonrasinda hicbir diyet gerekmez. Bu, 30-40 yillik bir bilgi. Fakat kisitlanmasi gereken iki sey var. Biri sigara, digeri de aspirin ve romatizma ilaclari.
Sigara mideyi nasil etkiliyor?
Sigara mide salgilarini bozarak ulsere yol aciyor. Ayrica midenin fonksiyonunu bozdugu icin ulserin iyilesmesini geciktiriyor, ya da iyilesmis ulserin nuksetmesine neden oluyor. Alkolun ise gastrit ve ulser uzerindeki etkisi daha az onemli. Ulseri tamamen iyilesmis birinin makul miktarlarda icki icmesinde bir mahzur yok. Ancak, reflusu olanlarin alkolden uzak durmasi sart.
Cok aci, baharatli yemenin mideye zarari var mi?
Hayir, baharatlar saglikli birine zarar vermez. Ancak reflu hastalarinin baharatlardan uzak durmasi gerekebilir.
Bir de su noktayi vurgulamak istiyorum: Bir gidanin bir insani rahatsiz etmesi, ille de bir mide hastaliginin oldugu anlamina gelmiyor. Bazi gidalar, bazi insanlari rahatsiz eder. Bu durumda da yiyecegi yememek lazim. Bunu doktor degil, o kisi bilir.
Mide şikâyeti olanların nereye basvurması gerekir?
Mide hastalıklarıyla ilgilenen bölüm, gastronterolojidir. Fakat mide şikâyeti toplumda cok yaygın olduğu için herkesin bu bölüme başvurması gerekmiyor. Birinci basamak sağlik hizmetleri icin bir pratisyene, aile hekimine, saglik ocakları veya ic hastalıkları uzmanina başvurulabilir.
Türkler sütü genetik olarak hazmedemiyor![/size]
Cok sıcak veya cok soğuk mideye zarar verir mi?
Hayır vermez. Ancak bu tür yiyeceklerin mide sikâyetlerine yol acması daha cok reflu belirtisidir.
Mide usutmesi denilen sey nedir?
Genellikle yenilen gidalardaki mikroba bagli olan ishal, kusma ve karin agrisiyla seyreden hastaliklar halk arasinda bu sekilde tanimlanir. Ancak ciplak ayakla dolasmanin, soguk su icmenin mide usumesiyle hicbir ilgisi yoktur. Ic organlar usumez. Ciplak ayakla dolasmanin sindirim sisteminde olumsuz etkisi yoktur.
Gegirme neden olur?
Yemeklerden sonra az miktarda gegirme olmasi normaldir. Ancak cok sIk ve surekli yuksek sesliyse kaynaginda reflu veya hava yutmaya bagli bir problem olabilir. Hava yutma genellikle stres, sIkinti, heyecan, sinir sonucunda hava yutma ortaya cikabilir. Bu hastalarin cogunda ciddi bir sorun yoktur, bu tipki tik gibi hastada yerlesmistir. Asit baskilayici reflu ilaclari veya bazen antidepresanlar kullanilabilir.
Hangi besinler mideye zararli?
Eskiden mide sIkâyetiyle hekime basvuranlara sut onerilirdi. Oysa su anda sutun ulseri azdirdigini biliyoruz. Sut icerigindeki kalsiyum nedeniyle midedeki asit salgilamasini artirir. Gaz yaptigi icin hastalara dokunur. Ama sut icmekten vazgecmek istemiyorsaniz, sutu gunduz saatlerinde icmeyi tercih edin. Aksam yemeklerinden, ozellikle de gece yatmadan once icilen sut, ulser hastalarinda mide icin zararli olabilir. Sutun hazmedilmesi icin gerekli olan birtakim maddeler ozellikle Turklerde genetik olarak eksIk. Bir de cig sebze ve meyveler siskinlik ve gaz hissine neden olabilirler. Ama bunlarin hicbiri fiziksel bir mide hasari yapmaz.
Yaygin bir sIkâyet de siskinlik. Bu niye olur?[/font]
Bazilari erken doymaya, bazilari yemekten sonraki gegirmelere siskinlik diyor. Ozellikle de kadinlar 'Alti aylik hamile gibi karnim sisti' der. Siskinlik bazen mideye bazen de bagirsaga bagli ortaya cikar. En sIk sebebi, non ulser dispepsi, yani ulsere bagli olmayan mide şikâyetidir. Bu da cogu zaman strese bagli gelisir.
Prof. Dr. Cem Kalayci
Marmara Universitesi Gastroenteroloji Bilim Dali öğretim üyesi
"Tedavide basari orani yuzde 90" diyen Marmara Universitesi Gastroenteroloji Bilim Dali ogretim üyesi Prof. Dr. Cem Kalaycı, hastalari iki konuda uyariyor: Sigara icmeyin, aspirin ve romatizma ilaclarindan uzak durun.
Ulser kusma ve bulantı yapabilir mi?
Evet.
Ulser mide çıkışında darlığa veya tıkanıklığa yol acarak kusmalara neden olabilir. Bazen midede yanmaya yol acabilir. Bunlar en sık rastlanılan ülser belirtileridir.
Bu belirtiler birden mi ortaya çıkar?
Sadece mide kanaması aniden ortaya çıkar.
Kanama, genellikle kendiliğinden olur ya da aspirin ve romatizma ilaclari alindiktan sonra cikar. Ancak bulantı, kusma, agrı, yanma, gece rahatsizliklari genellikle uzun sürer, bazen senelerce devam edebilir.
Mide şikâyetleriyle gelen hasta, teshis icin nasil asamalardan geciyor?
Once hastanin öykusünü dinleyerek bir degerlendirme yapariz. Eger yakinmasini aciklayacak bir durum varsa, mesela 'Ilac kullandiktan sonra sIkâyetlerim basladi' diyorsa, bu ilaclari almamak, kullanmak zorundaysa da mideyi koruyan ek bir ilac vermek yeterli olabilir. Ama kansizlik, kilo kaybi, kusma, yutma guclugu gibi durumlar varsa mutlaka ileri incelemeler yapilir. Bunun icin iki yol var: Mide filmi cekmek ya da endoskopi yapmak. Mide filmi artik hic kullanilmiyor.
Eger hastada ulser varsa bu, endoskopiyle birkac dakikada teshis edilebilir.
Endoskopi nedir, nasil yapilir?
'Endo' ic, 'skopi' gormek demektir, yani 'icini gormek' anlamina gelir. 1960'lardan beri kullanilan bir teknik olan endoskopide ucunda bir kamera olan 10 milimetre kalinliginda yumusak bir boru hastaya yutturulur.
Bu boru mideye ve onikiparmakbagirsagina gonderilir. Boru gectigi bolgeleri bir televizyon ekranina yansitir. Hekim de goruntulere bakarak teshis koyar. Endoksopi birkac dakika suren bir islem. Bu islemden once damardan hafif bir uyku ilaci yapildigi icin, hasta genellikle hicbir sey hissetmez. Endoskopide ulser cok net gorulur. Ulseri gordukten sonra midede mikrop olup olmadigini anlamak icin kucuk bir test yapariz.
Endoskopi her zaman gerekli mi?
Hayir.
Ozellikle 40 yasin altindaki kisilerde midede gece uyandiran agri, sirta vuran agri, bulanti gibi ulsere benzeyen sIkâyetler varsa endoskopi yapmaya gerek yok.
Bu kisilere tahmini teshisle de tedavi yapilabilir. Buna tipta ampirik tedavi, yani tahmini tedavi denir. Bu durum tibbi bir yanlis degildir. Ama alarm belirtileri varsa, yani her yedigini kusma, kilo kaybetme, kansiz kalma gibi mide kanserini hatirlatan sIkâyetlerin varliginda mutlaka endoskopi yapmak zorundayiz.
Gastrit nasil tedavi ediliyor?
Gastride yol acan helikobakter pilori mikrobu yuzde 90 oraninda tedavi edilebilir. Bunun icin bir tane mide ilaci, yanina iki tane antibiyotik almak yeterli. Bir-iki haftalik bir tedaviyle mide ulserini bir daha nuksetmemek uzere ortadan kaldirabiliyoruz.
Ancak sıklıkla yapilan yanlislik su:
Her mide şikâyetiyle gelen kisiye mikrop tedavisi yapiliyor. Oysa helikobakter pilori her mide yakinmasindan sorumlu degildir. Cogunlukla hastanin sorununun kaynaginda stres ya da reflu gibi baska bir neden yatar. Bu yuzden de bircok hasta tedaviden sonra durumunda hicbir degisIklik olmadigi icin yine doktora basvurmak zorunda kalir.
Mikrop tedavisinin basarili olmasi icin hastada ulserin ortaya cikmis olmasi lazim. Ilaca bagli gastridin tedavisi ise cok kolay.
Ilaci kesip yanina da bir mide ilaci verirseniz, bu sorunlar buyuk oranda ortadan kalkar.
Gastrit tedavisinden sonra hastanin dikkat etmesi gerekenler neler?
Ulser ya da gastrit tedavisi sirasinda ve sonrasinda hicbir diyet gerekmez. Bu, 30-40 yillik bir bilgi. Fakat kisitlanmasi gereken iki sey var. Biri sigara, digeri de aspirin ve romatizma ilaclari.
Sigara mideyi nasil etkiliyor?
Sigara mide salgilarini bozarak ulsere yol aciyor. Ayrica midenin fonksiyonunu bozdugu icin ulserin iyilesmesini geciktiriyor, ya da iyilesmis ulserin nuksetmesine neden oluyor. Alkolun ise gastrit ve ulser uzerindeki etkisi daha az onemli. Ulseri tamamen iyilesmis birinin makul miktarlarda icki icmesinde bir mahzur yok. Ancak, reflusu olanlarin alkolden uzak durmasi sart.
Cok aci, baharatli yemenin mideye zarari var mi?
Hayir, baharatlar saglikli birine zarar vermez. Ancak reflu hastalarinin baharatlardan uzak durmasi gerekebilir.
Bir de su noktayi vurgulamak istiyorum: Bir gidanin bir insani rahatsiz etmesi, ille de bir mide hastaliginin oldugu anlamina gelmiyor. Bazi gidalar, bazi insanlari rahatsiz eder. Bu durumda da yiyecegi yememek lazim. Bunu doktor degil, o kisi bilir.
Mide şikâyeti olanların nereye basvurması gerekir?
Mide hastalıklarıyla ilgilenen bölüm, gastronterolojidir. Fakat mide şikâyeti toplumda cok yaygın olduğu için herkesin bu bölüme başvurması gerekmiyor. Birinci basamak sağlik hizmetleri icin bir pratisyene, aile hekimine, saglik ocakları veya ic hastalıkları uzmanina başvurulabilir.
Türkler sütü genetik olarak hazmedemiyor![/size]
Cok sıcak veya cok soğuk mideye zarar verir mi?
Hayır vermez. Ancak bu tür yiyeceklerin mide sikâyetlerine yol acması daha cok reflu belirtisidir.
Mide usutmesi denilen sey nedir?
Genellikle yenilen gidalardaki mikroba bagli olan ishal, kusma ve karin agrisiyla seyreden hastaliklar halk arasinda bu sekilde tanimlanir. Ancak ciplak ayakla dolasmanin, soguk su icmenin mide usumesiyle hicbir ilgisi yoktur. Ic organlar usumez. Ciplak ayakla dolasmanin sindirim sisteminde olumsuz etkisi yoktur.
Gegirme neden olur?
Yemeklerden sonra az miktarda gegirme olmasi normaldir. Ancak cok sIk ve surekli yuksek sesliyse kaynaginda reflu veya hava yutmaya bagli bir problem olabilir. Hava yutma genellikle stres, sIkinti, heyecan, sinir sonucunda hava yutma ortaya cikabilir. Bu hastalarin cogunda ciddi bir sorun yoktur, bu tipki tik gibi hastada yerlesmistir. Asit baskilayici reflu ilaclari veya bazen antidepresanlar kullanilabilir.
Hangi besinler mideye zararli?
Eskiden mide sIkâyetiyle hekime basvuranlara sut onerilirdi. Oysa su anda sutun ulseri azdirdigini biliyoruz. Sut icerigindeki kalsiyum nedeniyle midedeki asit salgilamasini artirir. Gaz yaptigi icin hastalara dokunur. Ama sut icmekten vazgecmek istemiyorsaniz, sutu gunduz saatlerinde icmeyi tercih edin. Aksam yemeklerinden, ozellikle de gece yatmadan once icilen sut, ulser hastalarinda mide icin zararli olabilir. Sutun hazmedilmesi icin gerekli olan birtakim maddeler ozellikle Turklerde genetik olarak eksIk. Bir de cig sebze ve meyveler siskinlik ve gaz hissine neden olabilirler. Ama bunlarin hicbiri fiziksel bir mide hasari yapmaz.
Yaygin bir sIkâyet de siskinlik. Bu niye olur?[/font]
Bazilari erken doymaya, bazilari yemekten sonraki gegirmelere siskinlik diyor. Ozellikle de kadinlar 'Alti aylik hamile gibi karnim sisti' der. Siskinlik bazen mideye bazen de bagirsaga bagli ortaya cikar. En sIk sebebi, non ulser dispepsi, yani ulsere bagli olmayan mide şikâyetidir. Bu da cogu zaman strese bagli gelisir.
Prof. Dr. Cem Kalayci
Marmara Universitesi Gastroenteroloji Bilim Dali öğretim üyesi
04.02.2009 03:29:43
Herseyin bas' i saglik..
04.02.2009 09:45:35
