ABD Seçimlerine Saatler Kaldı: Trump Kaybederse Neler Olur?

ABD seçimleri öncesinde heyecan doruktayken, gözler Kongre'yi kimin alacağını belirleyecek kritik oylamaya çevrildi. Her ne kadar bu seçimde doğrudan Donald Trump'ın başkanlığı oylanmasa da, Amerikalılar Türkiye'deki TBMM'ye benzer yapıdaki Kongre üyelerini belirlemek için sandık başına gidiyor. İki ayrı bölümden oluşan Kongre; Temsilciler Meclisi ve Senato olmak üzere oldukça güçlü yetkilere sahip organlardan oluşuyor. Başkan doğrudan aday olmasa bile, yurttaşlar oylarını Cumhuriyetçi yönetimin iki yıllık ekonomik karnesini ve mevcut tabloyu göz önüne alarak şekillendiriyor.

Temsilciler Meclisi Demokratların Eline Geçerse Ne Olacak?

Kongre'nin kritik kanatlarından biri olan Temsilciler Meclisi'nin Demokratların kontrolüne geçmesi durumunda, yönetim üzerindeki denetim mekanizmalarının ciddi biçimde artması bekleniyor. Türkiye'deki TBMM komisyonlarına benzer şekilde çalışan ancak çok daha geniş soruşturma yetkilerine sahip olan ABD Kongre komisyonları, bu senaryoda aktif rol oynayabilir. Demokratlar; Trump yönetiminin bakanlarını ve üst düzey yetkililerini ifadeye çağırabilir, resmi belgeler talep edebilir ve çeşitli konularda hukuki yaptırım gücü bulunan resmi soruşturmalar başlatabilir. Böyle bir durumda, mevcut başkan koltuğunda oturmaya devam etse dahi yönetim sürekli olarak Kongre'nin sorularıyla ve hukuki talepleriyle karşı karşıya kalabilir.

Senato Onayı ve Atama Süreçlerindeki Riskler

Demokrat partinin kontrolüne geçebilecek bir diğer kritik organ ise Senato olarak öne çıkıyor. ABD'de başkanlar, Türkiye'deki uygulamalardan farklı olarak her üst düzey devlet görevlisini tek başına atayamıyor. Bakanların, federal yargıçların ve bazı önemli devlet görevlilerinin göreve başlayabilmesi için Senato'nun onayı şart koşuluyor. Örneğin, liderin yeni bir bakan atamak istemesi durumunda, çoğunluğu elinde bulunduran muhalefet bu ismi reddetme yetkisini kullanabiliyor. Bunun yanı sıra, ülkenin en yüksek yargı organı olan Yüksek Mahkeme'de olası bir boşluk yaşanması halinde, yönetimin göstereceği adayların onay alması da Senato'daki dengelere bağlı olarak zorlaşabiliyor.

Seçmenin Gündeminde Hayat Pahalılığı ve Ekonomik Tablo

Ara seçimler öncesinde sandığa gidecek seçmenlerin en önemli gündem maddesini ise gümrük vergileri ve sekiz aydır süren İran savaşıyla körüklenen hayat pahalılığı oluşturuyor. Kamuoyu yoklamaları, halkın ekonomi yönetiminden ve yükselen fiyatlardan ciddi bir rahatsızlık duyduğunu açıkça ortaya koyuyor. Tarihsel dip seviyelerini koruyan işsizlik oranı ve yapay zeka yatırımlarının tetiklediği sermaye harcamaları genel ekonomik büyümeyi güçlü tutarken, milyonlarca çalışanın emeklilik fonlarını desteklemeye devam ediyor. Ancak vatandaşlar akaryakıt doldururken, faturalarını öderken veya dışarıda yemek yerken yüksek enflasyonun yarattığı geçim baskısını derinden hissediyor. Tüketici araştırmaları, Ocak 2025'te başlayan ikinci görev döneminden bu yana halkın ekonomik hissiyatının zayıfladığını gösterirken, ekim ayındaki Conference Board tüketici güven endeksinde sınırlı bir toparlanma da dikkat çekiyor.