Avrupa’da Jet Yakıtı Krizi: Uçak Bileti Fiyatlarında Artış Bekleniyor

Ortadoğu'da yaşanan çatışmalar, Avrupa'nın enerji tedarik zincirini derinden sarsmaya devam ederken kıtanın jet yakıtı piyasasında da benzeri görülmemiş bir arz sıkışıklığı derinleşiyor. Bölgesel gerginlikler nedeniyle geleneksel tedarik güzergâhlarında ortaya çıkan ciddi aksamalar, Avrupa'nın yakıt stoklarının son yılların en düşük seviyelerine gerilemesine yol açtı. Özellikle ithalatın yaklaşık yarısını karşılayan Batı Asya kaynaklı sevkiyatların kesintiye uğraması, kıtayı alternatif ve daha uzak kaynaklardan yakıt temin etmeye zorluyor. Bu durum, havayolu taşımacılığının en önemli maliyet kalemini oluşturan yakıt tedarikini riske atarken, seyahat sektöründe seyahat severlerin cebini doğrudan etkileyecek maliyet artışları ve uçak bileti zamları endişesini beraberinde getiriyor.

Yılın Son Çeyreğinde Günlük 510 Bin Varil Açık Bekleniyor

Küresel enerji piyasaları üzerine yapılan son analizler, krizin yakın vadede hafiflemeyeceğini, aksine yılın son çeyreğinde daha da belirginleşeceğini gösteriyor. Uzmanlar, Avrupa'nın yılın son üç aylık döneminde günlük 510 bin varil jet yakıtı açığı ile karşı karşıya kalacağını öngörüyor. Buna karşılık, aynı dönemde ABD'de günlük 18 bin varil, Asya-Pasifik bölgesinde ise günlük 419 bin varillik bir arz fazlası oluşacağı tahmin ediliyor. Yaşanan bu bölgesel dengesizlik, kıtanın dışa bağımlılığını artırırken, havayolu şirketlerinin operasyonel maliyetlerini de yukarı çekiyor. Artan maliyetlerin yolcu tarifelerine yansımasıyla birlikte, önümüzdeki dönemde iç ve dış hatlarda uçak bileti fiyatlarında yukarı yönlü bir ivme bekleniyor.

Uzak Tedarikçilere Yönelim ve Güney Kore Faktörü

Mevcut arz açığını kapatmak ve havayolu ulaşımının aksamasını önlemek amacıyla Avrupalı yetkililer ve tedarikçiler son aylarda rotayı daha uzak coğrafyalara çevirdi. Nijerya, ABD ve Kanada'dan yapılan sevkiyatlar kademeli olarak artırılırken, Asya'dan gelen ithalat da kritik bir rol üstlenmeye başladı. Bu kapsamda Güney Kore, Avrupa'nın en önemli yeni tedarikçilerinden biri haline geldi. Ülkedeki rafinerilerin ham petrol işleme miktarını artırmasıyla birlikte, Güney Kore'nin jet yakıtı üretimi temmuz ayında yaklaşık 13,89 milyon varile ulaşarak son yedi yılın zirvesini gördü. Yalnızca eylül ayında bu ülkeden Avrupa'ya yapılan sevkiyatların günlük 129 bin varile ulaşması beklenirken, bu rakam Ekim 2022'den bu yana kaydedilen en yüksek aylık seviyeye işaret ediyor.

Tüm bu alternatif sevkiyat hamlelerine rağmen, uzmanlar Avrupa'nın yılın son çeyreğinde beklenen günlük 510 bin varillik açığı tamamen kapatmasının oldukça zor olduğunu belirtiyor. Ortadoğu kaynaklı sevkiyatların eski seviyelerine dönmemesi ve Atlantik havzasından gelen akışın maliyetleri artırması, havayolu şirketlerini zorta bırakıyor. Artan operasyonel giderlerin bilet tarifelerini doğrudan etkilemesi kaçınılmaz görünürken, tüketicilerin yakın gelecekte daha yüksek maliyetlerle seyahat etmek durumunda kalabileceği ifade ediliyor.