Azerbaycan'da Okul Kıyafeti Düzenlemesi ve Protestolar: 37 Gözaltı

Azerbaycan'ın başkenti Bakü ve çevre bölgelerindeki düzinelerce okulda, devlet tarafından hayata geçirilen yeni kıyafet yönetmeliği sonrasında protesto eylemleri düzenlendi. 21 Eylül tarihinde Azerbaycan hükümeti, devlete bağlı ortaokullarda geçerli olmak üzere öğrenci üniformalarında değişikliğe gittiğini duyurdu. Yapılan düzenlemeye göre, okul üniformasının bütünlüğünü zedeleyen ve ülkedeki laiklik ilkesiyle uyuşmayan ek kıyafetlerin giyilmesine artık müsaade edilmeyeceği bildirildi. BBC'nin aktardığı bilgilere göre resmi yönetmelik metninde doğrudan 'başörtüsü' ifadesine yer verilmezken, herhangi bir dini kıyafet de açıkça hedef gösterilmedi.

Ancak bu resmi kararın ardından bazı medya organları ve din adamları, söz konusu değişikliği okullarda başörtüsünün yasaklandığı şeklinde yorumladı. Bu durum kısa süre içerisinde bölgesel bir tartışmaya dönüşerek Türkiye ve İran kamuoyuna da sıçradı; her iki ülkedeki bazı çevreler ve din adamları Azerbaycan yönetiminin aldığı kararı eleştiren açıklamalar yaptı. 12 Ekim tarihinde ise sosyal medya platformlarında, Bakü ve çevresindeki okulların önünde azerbaycan başörtü yasağı iddialarına karşı protesto gösterilerinin yapıldığını gösteren çok sayıda video paylaşıldı. Yayımlanan görüntülerde, velilerin başörtülü öğrencilerin ve öğretmenlerin binalara girişine izin verilmediğini dile getirdiği, hatta bazı okul pencerelerinin kırıldığı görüldü.

İçişleri Bakanlığı'ndan Müdahale ve Gözaltılar

Yaşanan olayların büyümesi üzerine Azerbaycan İçişleri Bakanlığı harekete geçti. Bakanlık tarafından yapılan resmi açıklamada, izinsiz gösterilerle bağı olduğu tespit edilen toplam 37 kişinin gözaltına alındığı kamuoyuna duyuruldu. Gözaltına alınan protestocular 'kamu düzenini bozmak' suçlamasıyla karşı karşıya kaldı. Yetkililer, eylemci grubun okul personelini hedef aldığını, bazı eğitim binalarına maddi zarar verdiğini ve eğitim faaliyetlerinin sürdürülmesini engellemeye çalıştığını belirtti.

Yasağın Arka Planı ve İran Vurgusu

Eğitim kurumlarında başörtülü öğrenci ve öğretmenlere yönelik kısıtlamalar sürerken, kararın ardındaki olası nedenlere dair çarpıcı iddialar da ülke basınına yansıdı. Yerel analizlerde, söz konusu düzenlemenin temelinde genç nesiller ve eğitim kadroları üzerinde etki kurmaya çalışan İran bağlantılı yapıların faaliyetlerinin yattığı öne sürüldü. Bazı öğretmenlerin ve oluşumların bu dış odaklı grupların yönlendirmesiyle hareket ettiği iddia edildi.

Siyasetçilerden ve Devlet Medyasından Değerlendirmeler

Konuyu değerlendiren Azerbaycanlı siyasetçi Ogtay Gasimov, kamuoyunda ve okullarda görülen huzursuzluğun arkasında bu tür yapıların bulunduğunu ifade etti. Sürecin milli güvenlik ve devlet otoritesi çerçevesinde ele alınması gerektiğinin altını çizen Gasimov, devletin politikalarına karşı açık bir başkaldırı olduğunu savunarak etki ajanlarının tespit edilip onlara karşı net adımlar atılması çağrısında bulundu. Öte yandan gelişmeler sürerken, devlet televizyonunda başı açık ve kapalı öğrencilerin yer aldığı iki ayrı görüntünün yan yana yayınlandığı bir yayın gerçekleştirildi ve bu yayın tartışmaları daha da alevlendirdi.