Bireysel Emeklilik Sistemi Katılımcı Sayısı Arttı mı? Fon Krizinden Sonra EGM Verileri Ne Gösteriyor?

Sermaye piyasalarındaki dalgalanmalar ve Türkiye Elektronik Fon Dağıtım Platformu'nda işlem gören bazı yatırım fonlarının tasfiye edildiği 18 Eylül haftası sonrasında, bireysel emeklilik sistemi geniş kitlelerin yakın takibine girdi. Piyasada yaşanan bu hareketliliğin ardından fon krizinin katılımcı sayılarına nasıl yansıdığı merak edilirken, Emeklilik Gözetim Merkezi verileri üzerinden yapılan analizler dikkat çekici sonuçları ortaya koydu. Sigortacılık sektöründeki genel gelişmeler ve fon tasfiyeleri, sistemden yoğun bir kaçış olabileceği iddialarını beraberinde getirse de resmi rakamlar farklı bir tablo sundu.

TEFAS Fon Tasfiyeleri Sonrasında BES Katılımcı Sayısındaki Değişim

Fon tasfiyelerinin gündeme geldiği 18 Eylül haftasından itibaren otomatik katılım sistemi hariç tutulduğunda, gönüllü bireysel emeklilik sistemi bünyesinde bulunan 10 milyon 362 bin 432 kişilik katılımcı havuzunun seyri yakından izlendi. BES Uzmanı Zeynep Candan Aktaş tarafından Emeklilik Gözetim Merkezi verilerine dayanılarak paylaşılan bilgilere göre, 2 Ekim haftasında bu sayı 10 milyon 378 bin 210'a ulaştı. Böylelikle yaklaşık iki haftalık zaman dilimi içerisinde sisteme net 15 bin 778 yeni kişi dahil oldu. Yaşanan fon krizine ve yoğun çıkış iddialarına rağmen gönüllü taraftaki katılımcı sayısında bir düşüş yaşanmadığı, aksine artış kaydedildiği görüldü.

Katılımcı sayısındaki artışa karşın, aynı dönem içinde gönüllü havuzun toplam büyüklüğünde ise bir miktar gerileme yaşandı. Piyasa hareketliliklerinin etkisiyle 2 trilyon 452,5 milyar Türk Lirası seviyesinde bulunan fon büyüklüğü, 2 trilyon 418,6 milyar Türk Lirası seviyesine geriledi. Uzmanlar, sistemden ayrılmayı değerlendiren katılımcıların kararlarını verirken sistemde kaldıkları süreyi, devlet katkısı hak ediş oranlarını ve olası kesintileri dikkate almalarının önemine dikkat çekiyor.

Sistemden Ayrılmanın Mali Sonuçları ve Sürelere Göre Kesintiler

Gönüllülük esasıyla yürütülen uygulamada, katılımcıların erken çıkış kararı alırken karşı karşıya kalabileceği mali yükümlülükler bulunuyor. Paylaşılan bilgilere göre, üç yılı tamamlamadan sistemden ayrılanlar 14 bin Türk Lirası'nı aşabilen giriş aidatı ve yönetim gider kesintileriyle karşılaşabiliyor. Bu aşamada daha önce yapılan kesintiler ilgili tutardan düşülürken, katılımcılar devlet katkısından yararlanamıyor ve elde edilen getiriler üzerinden yüzde 15 oranında stopaj kesintisi uygulanıyor.

Sistemde üç yılı geride bırakan katılımcılardan da giriş aidatı ile yönetim gider kesintisi tahsil edilebiliyor ancak bu grup devlet katkısının yüzde 15'lik kısmına hak kazanabiliyor. Beşinci yılını tamamlayanlar için ise giriş aidatı ve yönetim gider kesintisi uygulanmıyor. SEDDK Başkanı Davut Menteş'in de sektörel değerlendirmelerinde vurguladığı üzere, finansal piyasalardaki güven ortamını ve vatandaşların haklarını korumaya yönelik son dönemde atılan yapısal adımlar, sektörün mali bünyesini güçlendirmeye devam ediyor.