Levent Alpöge Yapay Zekâ Claude ile Riemann Hipotezini Çözdüğünü Açıkladı
Türk matematikçi Levent Alpöge, yapay zekâ modeli Claude ile çalışarak 167 yıldır çözülemeyen Riemann hipotezini kanıtladığına inandığını duyurdu.
Yapay zekâ şirketi Anthropic bünyesinde araştırmalarını sürdüren Türk matematikçi levent alpöge, bilim dünyasında şok etkisi yaratan tarihi bir duyuruya imza attı. 20 Kasım 2026 tarihinde kişisel internet sitesinde yayımladığı kısa bir notla, yapay zekâ modeli Claude ile ortak bir çalışma yürüttüğünü belirten uzman isim, matematiğin en köklü ve en büyük sırrı olarak kabul edilen Riemann hipotezinin kanıtına ulaştığına inandığını açıkladı. Modern matematiğin en zorlu açık problemi olarak bilinen bu teorinin çözüme kavuşturulduğu iddiası, kısa süre içerisinde uluslararası bilim çevrelerinin de odağı haline geldi.
Yapay Zekâ Desteğiyle Gelen Tarihî İddia
Alman matematikçi Bernhard Riemann tarafından ilk kez 1859 yılında ortaya atılan Riemann hipotezi, sayı doğrusu üzerinde gelişigüzel dağılmış gibi duran asal sayıların aslında derin ve kusursuz bir düzene bağlı olduğunu savunuyor. Sayılar teorisinin en temel taşı kabul edilen bu varsayım, Clay Matematik Enstitüsü tarafından çözümüne 1 milyon dolar ödül konulan efsanevi problemler listesinde ilk sırada yer alıyor. Uzun yıllar boyunca somut bir ilerleme kaydedilemediği için pek çok önde gelen bilim insanının mesai harcamaktan kaçındığı bu zorlu problemde, Anthropic firmasının büyük dil modeli Claude aktif rol oynadı. Araştırmacı, Claude ile kurduğu iş birliği sayesinde Dirichlet L-fonksiyonları için genelleştirilmiş Riemann hipotezini de kapsayan bir kanıt elde ettiğini ifade etti.
Lean 4 Dili ve Bilim Dünyasının Tepkisi
Elde edilen devasa kanıt, her mantıksal adımı bilgisayarla denetleyen Lean 4 adlı ispat dilinde kaleme alındı. Yazıya dökülmemiş tam argümanın 250 bin sayfayı aştığı belirtilirken, uzmanların Lean kodu sayesinde hipotezin doğru ifade edilip edilmediğini ve ispatın geçerliliğini kısa sürede denetlemesi bekleniyor. Şili Papalık Katolik Üniversitesi'nden matematikçi Hector Pasten, yapılan çalışmanın ispatlanması durumunda matematiğin farklı dalları arasında şimdiye kadar eksik kalan bağlantıların tamamlanacağını belirterek bu sonucu 'Rosetta Taşı gibi bir şey' sözleriyle nitelendirdi.
Navier-Stokes Denklemleri İçin Yeni Sonuç
Aynı gün içerisinde sadece Riemann hipoteziyle sınırlı kalmayan bir başka gelişme daha paylaşıldı. New York Üniversitesi'nden Tristan Buckmaster ile birlikte Navier-Stokes denklemleri hakkında yeni bir sonuç duyuran araştırmacı, matematiğin en çetrefilli iki farklı açık problemiyle ilgili aynı gün içinde önemli adımlar attı. Şu an için iddialar henüz bağımsız matematikçiler tarafından tamamen doğrulanmamış olsa da, Lean programı üzerinden yapılacak incelemelerin ardından insanüstü akıl yürütme kapasitesinde yeni bir tarihin yazılabileceği ifade ediliyor.
