Merkez Bankası Fonlama Maliyetini Düşürdü, Vadeli Mevduat Faizleri Geriledi

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) haftalık repo ihalelerine yeniden başlamasıyla birlikte finansal piyasalarda önemli bir hareketlilik yaşandı. Ortadoğu’da 28 Şubat’ta başlayan ABD-İran savaşı sonrasında piyasalarda artan oynaklığı sınırlamak amacıyla mart başında bir hafta vadeli repo ihalelerine ara verilmişti. Bu süreçte politika faizi yüzde 37 seviyesinde bulunsa da, bankaların likidite ihtiyacı yüzde 40’lık gecelik borç verme faiz oranı üzerinden karşılanıyordu. Kurumun bu uygulamaya son vermesi ve repo ihalelerinde oluşan faizin yüzde 37’ye yaklaşması, bankaların para bulma maliyetlerini 3 puan birden aşağı çekti. Yaşanan bu maliyet düşüşü, tasarruf sahiplerinin yakından takip ettiği vadeli mevduat faizlerine anında 1 ila 2,5 puanlık indirimler olarak yansıdı.

Bankalarda Güncel Vadeli Mevduat Faiz Oranları ve Getirileri

Fonlama maliyetlerindeki gerilemenin ardından bankalar müşteri çekmek için uyguladıkları oranları yeniden şekillendirdi. Daha önce vatandaştan para toplamak için 32 gün vadede yüzde 41-41.5 civarında faiz veren bankalar, artık paranın bir kısmını repo ihaleleriyle daha düşük maliyetle karşılamaya başladı. Analistler, makroihtiyati tedbirlere uyum durumuna göre bankaların farklı stratejiler izlediğini, ancak genel eğilimin aşağı yönlü olduğunu vurguluyor. Daha önce 100 bin TL seviyesindeki birikime yüzde 41.5'in üzerinde faiz sunan özel yabancı bankalar oranı yüzde 40 seviyesine çekerken, bazı özel yerli bankalarda kısa vadeli faizler yüzde 39.75 ile uzun bir aradan sonra yüzde 40'ın altına geriledi. Yüksek tutarlı mevduatlarda yüzde 40.75 seviyesi korunurken, 3 aya kadar olan vadelerde yüzde 40 üzerindeki oranların devam ettiği belirtiliyor.

Piyasadaki bu değişim, bireylerin ve kurumların toplamda 16.3 trilyon lirasını tuttuğu sistemde kazançları doğrudan etkiliyor. Her 100 liranın 62 lirasının Türk Lirası olarak bankalarda tutulduğu biliniyor. Farklı bankaların güncel uygulamalarında net kazançlar ve vade sonu bakiyeleri de dikkat çekiyor. Örneğin;

• Ziraat Katılım'da yüzde 36 kâr payı oranıyla net kazanç 21.179 TL olurken vade sonu bakiye 1.021.179 TL'ye ulaşıyor.
• Halkbank'ta yüzde 35 faiz oranıyla net kazanç 25.315 TL, vade sonu bakiye ise 1.025.315 TL olarak hesaplanıyor.
• TEB ve CEPTETEB'de yüzde 44 faiz oranıyla net kazanç 27.472 TL seviyesinde bulunuyor.
• Yapı Kredi'de yüzde 43 faiz oranıyla net kazanç 27.785 TL olurken, Enpara ve İş Bankası'nda yüzde 38,5 faiz oranıyla net kazanç 27.846 TL olarak hesaplanıyor.

Yüksek Tutarlı Birikimlerde Getiriler Azaldı

Faizlerdeki geri çekilme yüksek tutarlı birikimleri de vurdu. Özellikle 2 milyon TL'nin 32 günlük net mevduat getirisi binlerce lira geriledi. Garanti BBVA'da 2 milyon TL'nin 32 günlük getirisi 3 bin 255 lira azalarak 56 bin 416 liraya düşerken, QNB ise faizi yüzde 43.5'ten 42'ye çekti. Yılın kalan son 4 ayında en az iki faiz indirimi beklentisi de piyasalarda konuşulmaya devam ederken, tasarruf sahipleri düşen oranlara rağmen birikimlerini değerlendirmenin yollarını arıyor.