Mısır'da Çölün Altında Yedi Farklı Köpek Balığı Türü Bulundu
Mısır'daki Sahra Çölü'nde gerçekleştirilen kazılarda, günümüzden milyonlarca yıl öncesine ait yedi farklı köpek balığı türünün diş kalıntıları gün yüzüne çıkarıldı.
Mısır'ın batısındaki Sahra Çölü sınırlarında yer alan Ebu Tartur Platosu'nda yürütülen kapsamlı paleontolojik kazılar, milyonlarca yıllık devasa bir döneme ışık tutan sıra dışı bir keşfe sahne oldu. Kahire Üniversitesi’nden paleontolog Tarek Yassin liderliğindeki araştırma ekibi, kireç taşı ve fosfat açısından son derece zengin olan bölgede en az yedi farklı köpek balığı türüne ait diş kalıntıları tespit etti. Uluslararası bilim dergisi Cretaceous Research üzerinden kamuoyuna duyurulan bu bulgular, bölgenin jeolojik geçmişine dair ezber bozan detayları ortaya koydu. Bilim insanları, 2020 ile 2022 yılları arasındaki arazi seferlerinde toplam 14 yeni diş çıkararak keşfin kapsamını genişletti.
Kretase Dönemi'nde Kuzey Afrika'nın Sular Altındaki Yüzü
Elde edilen bulgular, günümüzden yaklaşık 145 ila 66 milyon yıl önceki Kretase Dönemi'ne ait Duwi Formasyonu içerisinde incelendi. O dönemde küresel sıcaklıkların oldukça yüksek seviyelerde bulunması ve kutup buzullarının henüz var olmaması nedeniyle Kuzey Afrika’nın geniş bir coğrafyası sular altında kalmıştı. Bugün kurak bir çöl olan Mısır topraklarında, o devirde sığ denizlerin ve zengin ekosistemlerin yer aldığı anlaşıldı. Yassin ve ekibinin bölgedeki fosforit katmanlarında gerçekleştirdiği detaylı analizler, sahranın o dönemde besin zinciri açısından son derece zengin bir deniz şelfi konumunda bulunduğunu kanıtladı. Daha önce bölgede balık, deniz kaplumbağası ve çeşitli deniz sürüngenlerinin kalıntılarına da rastlanmıştı.
Goblin Akrabası ve Mısır'da İlk Kez Görülen Türler
Araştırma ekibi, ilk saha incelemeleri sırasında iki farklı uskumru köpek balığı türünü tanımlamayı başarmıştı. Devam eden çalışmalarda ise daha önce bölgede kaydı bulunmayan beş türe ait 14 diş daha gün ışığına çıkarıldı. Yapılan tür tayinlerinde bilim dünyasını heyecanlandıran önemli detaylara ulaşıldı. Buna göre, Scapanorhynchus raphiodon adı verilen türün günümüzdeki goblin köpek balığının bir akrabası olduğu belirlendi ve bu tür Afrika'da ilk kez rapor edildi. Bunun yanı sıra Serratolamna serrata ile Squalicorax bassanii türlerinin dişleri de Mısır sınırları içinde ilk defa görüldü. Kıkırdaktan oluşan iskelet yapıları sebebiyle nadiren fosilleşen bu canlılar, büyük ölçüde dayanıklı diş kalıntıları sayesinde bilim insanları tarafından tanımlanabildi.
Keşfedilen dişlerin biçimlerinin ve formlarının son derece çeşitli olduğu ifade edildi. Uzun ve dar kesitli örneklerin yanı sıra geniş yüzeyli, kavisli ve kenarlarında küçük yan çıkıntılar barındıran dişler de bulundu. Araştırmacılar, bölgedeki tortul birikiminin az olması sebebiyle fosfat katmanının dar bir zaman aralığını temsil ettiğini belirtti. Günümüzdeki en kurak coğrafyalardan birinde deniz canlısı kalıntılarının bulunması, dünya tarihinin iklimsel ve jeolojik dönüşümleri açısından büyük bir önem taşımaya devam ediyor.
