Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun'dan Staj ve Çıraklık Açıklaması
Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, staj ve çıraklık dönemlerinin sigorta başlangıcı sayılacağına dair sosyal medyada yayılan iddialara ve Yargıtay kararının detaylarına açıklık getirdi.
Türkiye'nin uzun süredir en önemli sosyal güvenlik tartışmaları arasında yer alan staj ve çıraklık sigortası konusu, sosyal medyada dolaşıma giren son iddialarla yeniden gündemin üst sıralarına yerleşti. Geçmişte staj veya çıraklık nedeniyle sigorta sicil numarası verilen yüz binlerce kişi, emeklilik şartlarına dair umut verici haberler beklerken, dijital mecralarda Yargıtay'ın bu konuda emsal niteliğinde bir karar aldığına dair paylaşımlar hız kazandı. Bazı sosyal medya kullanıcıları ve platformlar, bu kararın ardından staj ve çıraklık başlangıcının doğrudan emeklilikte sigorta başlangıcı olarak kabul edileceğini öne sürdü. Ancak konunun uzmanları, bu iddiaların hukuki gerçekliği yansıtmadığına dikkat çekerek kamuoyunu uyardı.
Yargıtay Kararının Yanlış Yorumlanması ve Gerçekler
Konuyla ilgili olarak açıklamalarda bulunan özgür erdursun sosyal güv. uzm. unvanıyla bilinen Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, X platformu başta olmak üzere sosyal medyada yayılan haberlerin gerçeği yansıtmadığını belirtti. Erdursun, Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin 2024/6211 Esas, 2024/6406 Karar sayılı ve 5 Haziran 2024 tarihli kararının kamuoyu tarafından yanlış yorumlandığını ifade etti. Uzman isim, ilgili yüksek mahkeme kararının bütün stajyerlere ve çıraklara otomatik olarak emeklilik hakkı tanıdığı yönündeki algının hatalı olduğunu vurguladı. Yargıtay'ın kararında temel alınan noktanın kişinin belgelerdeki statüsünden ziyade, işyerinde fiilen nasıl çalıştırıldığı olduğunun altı çizildi.
Mahkeme Sürecinin Arka Planı ve Fiili Çalışma Şartı
Ankara'da görülen ve yüksek mahkemeye taşınan dava dosyasına göre, 17 yaşındayken çıraklık eğitimine başlayan bir kişi, bu dönemin sigorta başlangıcı sayılması için SGK'ya müracaat etmişti. Kurumun bu talebi reddetmesi üzerine açılan dava yerel mahkeme ve istinaf aşamalarında olumsuz sonuçlanmıştı. Dosyayı inceleyen Yargıtay 10. Hukuk Dairesi ise ilk derece mahkemesinin gerekli araştırmayı yapmadığını hükmederek kararı bozdu. Yeniden görülen davada tanık ifadelerine başvuruldu; okulda olmadığı günlerde ustalarla birlikte sökme, takma, montaj ve tamir işlerinde çalıştığı anlaşılan davacının yalnızca eğitim almadığı, doğrudan üretimin bir parçası olduğu kanaatine varıldı. Bu doğrultuda mahkeme, sigortalılığın 18 yaşın doldurulduğu tarihten itibaren başlatılmasına karar verdi.
Çırak ve Stajyerler İçin Hukuki Durum Ne Anlama Geliyor?
Yargıtay kararının özünün, kayıtlarda çırak veya stajyer görünmesine rağmen gerçekte bir işçi gibi üretim sürecine dahil edilen kişilerin çalışma ilişkisinin araştırılması gerektiği yönünde olduğunu belirten Erdursun, kararın kapsamının yanlış değerlendirilmemesi gerektiği uyarısını yineledi. Kayıtlarda çırak gösterilip fiilen üretimde çalıştırılanlar için somut çalışma koşullarının incelenmesi icap ederken, bu durumun tüm çıraklar ve stajyerler adına otomatik bir erken emeklilik hakkı doğurmadığı netlik kazandı. Sosyal güvenlik sistemindeki bu tür hukuki ayrımlar, milyonlarca sigorta mağdurunun hak arama süreçlerinde kararların doğru okunmasının ne kadar kritik olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.
