Avrupa'da Doğal Gaz Fiyatları Aralık 2022'den Bu Yana En Yüksek Seviyede

Avrupa'da doğal gaz piyasasında referans kabul edilen Hollanda merkezli TTF'de işlem gören vadeli kontratlar, çarşamba günü öğleden sonra megavatsaat başına 100 euroyu aşarak dikkat çekici bir rekora imza attı. Yaşanan bu son fiyat artışı, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı askeri hareketliliğinin ardından yaşanan enerji krizinin zirveye ulaştığı Aralık 2022 tarihinden bu yana görülen en yüksek seviye olarak kayıtlara geçti. Gün içinde yüzde 4'ten fazla artış kaydeden en yakın vadeli kontrat fiyatı 100,37 euro seviyesine kadar yükseldi. Şubat ayının sonlarında İran bölgesinde savaşın başlamasından önce yaklaşık 32 euro seviyesinde seyreden fiyatlar, Ağustos 2022 dönemindeki yaklaşık 340 euroluk tarihi rekorun oldukça gerisinde kalmasına rağmen piyasalarda endişe yarattı.

Enerji Krizinde Yeni Dönem ve Zorlu Kış Uyarısı

Fiyatlardaki bu ani ve sert yükseliş, AB Enerji Komiseri Dan Jørgensen’in Avrupa Birliği'nin yeni bir enerji kriziyle karşı karşıya kaldığını ve önlerinde oldukça zorlu bir kış dönemi bulunduğunu açıklamasından yalnızca saatler sonra gerçekleşti. Brüksel’de Avrupalı petrol rafinerilerinin temsilcileriyle bir araya gelen yetkili, toplantı sonrasında basına yaptığı değerlendirmede jeopolitik çalkantıların kıtayı bir kez daha enerji dar boğazına soktuğunu vurguladı. Vatandaşlar ve genel olarak birlik ekonomisi için kış mevsiminin zor geçeceğini belirten yetkili, üye ülkeler genelinde enerji faturalarının da hızla yukarı yönlü ivme kazandığını dile getirdi.

Hürmüz Boğazı'ndaki Abluka ve Arz Sıkıntıları

Piyasalardaki bu tırmanışın arkasında yatan temel etkenlerin başında Orta Doğu'daki gerilimlerin küresel sıvılaştırılmış doğal gaz sevkiyatlarını sekteye uğratması geliyor. Eylül ayının başında megavatsaat başına 70 euronun altında işlem gören enerji maliyetlerindeki bu sıçramada, Hürmüz Boğazı'ndaki fiili abluka neticesinde Katar'dan yapılan LNG sevkiyatlarının ciddi oranda azalması doğrudan etkili oldu. Küresel sıvılaştırılmış kaynak arzının yaklaşık beşte birini sağlayan Katar'ın sevkiyat miktarları, yaşanan kriz öncesindeki seviyesinin dörtte birine kadar geriledi. Uzmanlar ve piyasa analistleri, boğazın yeniden ulaşıma açılması yönünde herhangi bir ilerleme kaydedilememesinin önümüzdeki kış dönemine dair arz beklentilerini olumsuz etkilediğini ifade ediyor.

Asya Kaynaklı Güçlü Talep ve Spot Piyasa Etkisi

Arz tarafındaki bu daralmanın yanı sıra Asya kaynaklı güçlü talep de fiyatların yukarı tırmanmasında belirleyici bir rol oynadı. Asyalı ithalatçı ülkelerin olası tedarik kesintilerinden kaçınmak amacıyla hızla spot piyasaya yöneldiği belirtiliyor. Özellikle Çin'in ulusal doğal gaz stok hedeflerine eksiksiz ulaşabilmek adına yüksek fiyatlara rağmen alımlar gerçekleştirdiği aktarılıyor. Asya bölgesindeki bu yoğun talep, normal şartlarda Avrupa'ya yönelmesi beklenen LNG kargolarının farklı rotalara kaymasına neden oldu. Öte yandan analistler, megavatsaat başına 100 euro eşiğinin aşılmasının ardından, tüketimi ve talebi sınırlandırmaya yönelik hükümet müdahalelerinin ve acil durum tedbirlerinin önümüzdeki günlerde yeniden resmi olarak gündeme gelebileceği uyarısında bulunuyor.