Avrupa'da Düşük Depo Seviyeleri Nedeniyle Doğal Gaz Tedarik Krizi Riski

Avrupa'da doğal gaz depolarının doluluk oranlarının mevsimsel ortalamaların gerisinde kalması, önümüzdeki kış ayları için tedarik krizi ve kıtlık endişelerini artırdı. Gasunie tarafından yapılan açıklamalara göre, yaz aylarında gaz depolarını doldurmanın ticari açıdan kârlı bulunmaması sebebiyle 115 teravatsaatlik stok hedefine ulaşılması imkansız görünüyor. Avrupa Gaz Altyapısı (GIE) verilerine göre Hollanda'daki mevcut gaz depolama alanları yaklaşık yüzde 45 doluluk oranına sahip bulunuyor. Bu oran, verilerin tutulmaya başlandığı 2009 yılından bu yana kaydedilen en düşük seviye olarak kayıtlara geçerken, yüzde 73 olan beş yıllık ortalamanın da oldukça altında kalıyor.

Belirlenen stok hedefinin son 30 yılın en sert kış koşullarına göre hesaplandığı belirtilirken, Gasunie ek önlemler alınmadığı takdirde ülkenin aşırı kış şartlarına karşı kırılgan hale geleceğine dikkat çekerek endişelerini İklim ve Yeşil Büyüme Bakanlığı'na iletti. Hollanda göreceli olarak küçük bir enerji tüketicisi konumunda yer alsa da, Avrupa'nın gösterge gaz fiyatına ev sahipliği yapan kritik bir ticaret merkezi olma özelliğini taşıyor. Geçtiğimiz yıl yakıtının yüzde 20'den fazlasını bu ülkeden tedarik eden Almanya'da da benzer bir tablo yaşanıyor. Avrupa'nın en büyük doğal gaz tüketicisi konumundaki Almanya'da depolama tesisleri yaklaşık yüzde 50 oranında dolu bulunuyor. Almanya'daki depolama sistemi işletmecilerini temsil eden INES'e göre bu oran, kayıtların tutulmaya başlandığı 2011 yılından bu yana yılın bu dönemi için görülen en düşük seviye olarak dikkat çekiyor.

Sanayi Sektöründen Kıtlık Uyarısı

Almanya'nın en önemli sanayi kolları arasında yer alan makine mühendisliği sektörü, önümüzdeki kış aylarında doğal gaz kıtlığı yaşanabileceğini ve bunun sektör için ciddi bir tehdit oluşturacağını duyurdu. Frankfurt merkezli Alman Makine ve Tesis İmalatçıları Birliği (VDMA) Genel Müdürü Thilo Brodtmann, depoların dolma hızının yavaş seyretmesi nedeniyle sektörde tedarik sıkıntısı endişelerinin arttığını ifade etti. Kaynakların kilit önem taşıdığına işaret eden Brodtmann, fiziksel bir gaz kıtlığı ya da fırlayan fiyatların endüstri için büyük bir risk oluşturduğunu vurguladı. Merz hükümetine arz güvenliğinin sağlanması için çağrıda bulunan VDMA yönetimi, devletin bu konuda açık bir sorumluluk taşıdığını belirtti. Orta Doğu'daki çatışmaların küresel arzı aksatması ve küresel fiyatları tırmandırması, Avrupalı tüccarların yaz aylarında stok yapmasını zorlaştırdı. İtalya gibi bazı ülkeler stoklamayı teşvik eden mekanizmalarla doluluk oranını yüzde 82'ye çıkarırken, genel tablo endişe yaratmaya devam ediyor.

Toptan Fiyatlardaki Yükseliş Faturaları Tehdit Ediyor

Toptan fiyatların tüketicilere yansıyacak kadar uzun süre yüksek kalması hâlinde, Avrupa genelinde doğal gaz ve elektrik faturalarının bu kış artması bekleniyor. Avrupa'da gösterge niteliğindeki toptan fiyat olan Hollanda TTF'sinin ön ay vadeli kontratı, seansın ilerleyen saatlerinde megavatsaat başına 66 euronun üzerinde işlem gördü. Yılın başında yaklaşık 29 euro seviyesinde bulunan bu fiyatların yükselmesindeki temel etken, Hürmüz Boğazı'nın kış aylarına kalabileceğine ilişkin yatırımcı kaygılarının artması oldu. Bu gelişmeler, Avrupa Birliği'nin depolama oranlarının ısınma sezonu öncesinde tarihsel olarak düşük olduğu bir döneme denk geldi. Avrupa Gaz Altyapısı Birliği verilerine göre, birliğin depolarındaki doluluk oranı yüzde 62,99 seviyesindeydi. Argus Media editörü Natasha Fielding, kıtadaki depoların yılın bu dönemi için alışılmadık derecede düşük seviyede bulunduğunu ve yüzde 79 olan beş yıllık ortalamanın çok altında kaldığını belirtti. Son 15 yılda stokların buna yakın ölçüde düşük olduğu tek dönemin, son büyük krizin öncesindeki 2021 yılı olduğu ifade ediliyor.