Savaş Suçlusu Ratko Mladiç Lahey'de Hayatını Kaybetti

Bosna Savaşı döneminde Bosna Sırp Ordusu'nun komutanlığını yürüten ve uluslararası mahkemelerce soykırım ile savaş suçlarından müebbet hapse mahkum edilen ratko mladiç, Hollanda'nın Lahey kentindeki Birleşmiş Milletler (BM) gözaltı merkezinde hayatını kaybetti. Bosna haber portalı Klix.ba'nın duyurduğu ve Belgrad merkezli televizyon kanalı Informer TV tarafından aktarılan bilgilere göre, uzun süredir ciddi sağlık problemleriyle mücahele eden eski komutan 85 yaşında vefat etti. Yakınları ile Sırbistan ve Bosna Hersek'in Sırp entitesi olan Republika Srpska yetkilileri, sağlık sorunlarını gerekçe göstererek eski generalin Belgrad'a nakledilmesi için uzun süredir girişimlerde bulunuyordu. Ancak mahkeme, bu yöndeki erken tahliye talebini vefatından bir gün önce reddetmişti.

Lahey'de Müebbet Hapis Cezası ve Sağlık Sorunları

Uluslararası Ceza Mahkemeleri Kalıntı Mekanizması, Haziran 2021 tarihinde karara bağladığı temyiz duruşmasında, 1992-1995 yılları arasındaki Bosna Savaşı sırasında işlenen soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş ihlalleri nedeniyle verilen müebbet hapis cezasını onamıştı. Mahkeme, 11 ayrı suçlamanın 10'undan eski komutanı suçlu bulmuştu. Bu suçlamalar arasında Srebrenitsa'da yaşanan soykırımın yanı sıra zulüm, imha etme, cinayet, sınır dışı etme, zorla nakletme, Saraybosna kuşatması sırasında sivillere yönelik terör estirme ve Birleşmiş Milletler personelini rehin alma gibi ağır ihlaller yer alıyordu. BBC'nin aktardığı bilgilere göre, son iki yıldır cezaevi hastanesinde yatan ve yatağa bağımlı hale gelen eski general, bozulan sağlığı sebebiyle mahkemeye erken tahliye başvurusunda bulunmuş ancak sonuç alamamıştı.

Yıllarca Kaçtıktan Sonra Yakalanmıştı

Savaştan sonra yaklaşık 16 yıl boyunca adaletten kaçmayı başaran eski general, uluslararası arama kapsamında uzun süre saklanmıştı. Sırbistan'ın kuzeyindeki Zrenjanin kenti yakınlarında yer alan Lazarevo köyünde, 26 Mayıs 2011 tarihinde düzenlenen operasyonla yakalanmış ve ardından Lahey'deki mahkemeye nakledilmişti. Söz konusu tutuklama, Sırbistan'ın Avrupa Birliği üyeliğine yönelik entegrasyon sürecinde uzun yıllar boyunca yerine getirilmesi beklenen en temel şartlardan biri olarak öne çıkmıştı. 22 Kasım 2017 tarihinde mahkeme, 1992-1995 yıllarındaki iç savaşta işlenen suçlardan ötürü kendisini müebbet hapis cezasına çarptırmıştı.

Srebrenitsa Soykırımı ve Tarihi Yargılama Süreci

Uluslararası mahkemeler tarafından soykırım olarak tanınan ve Temmuz 1995'te gerçekleşen katliamda, Srebrenitsa'da 8 binden fazla Boşnak erkek ve çocuk öldürülmüştü. Savaşın en acı ve karanlık sayfalarından biri olarak kayıtlara geçen bu olay, uluslararası hukukun en büyük insan hakları ihlallerinden biri kabul ediliyor. Yıllar süren yargılamalar, temyiz duruşmaları ve cezaevi sürecinin ardından, eski komutanın Lahey'deki gözaltı merkezinde ölmesiyle birlikte Bosna Savaşı'nın en kritik hukuki dosyalarından biri de kapanmış oldu.