Sosyal Medyadaki Diyet Tavsiyelerinin Yüzde 68'i Yanıltıcı Çıktı
Flinders Üniversitesi'nin yaptığı yeni bir araştırma, sosyal medyadaki diyet ve beslenme videolarının yüzde 68'inin yanıltıcı olduğunu ortaya koydu.
Sosyal medya platformlarında paylaşılan popüler diyet ve beslenme içeriklerinin güvenilirliği üzerine yürütülen kapsamlı bir araştırma, dijital dünyadaki bilgi kirliliğini gözler önüne serdi. Flinders Üniversitesi araştırmacılarının gerçekleştirdiği çalışma, popüler video platformlarında yer alan beslenme önerilerinin büyük bir kısmının gerçeği yansıtmadığını ve kullanıcıları yanlış yönlendirebileceğini kanıtladı.
Sosyal Medyadaki Diyet Videolarının Çoğu Bilimsel Temelden Uzak
Araştırma kapsamında TikTok ve Instagram platformlarında #healthylifestyle, #nutrition ve #cleaneating etiketleriyle paylaşılan toplam 300 video detaylı bir incelemeden geçirildi. Her iki platformdan eşit sayıda, yani 150'şer video değerlendirildi. Videolar; beslenme bilgilerinin doğruluğu, kısıtlayıcı yeme davranışlarının özendirilmesi, vücut algısı üzerindeki etkiler, egzersiz önerileri ve gıdaların 'iyi' veya 'kötü' olarak etiketlenmesi gibi çeşitli kriterler baz alınarak incelendi. Elde edilen bulgular, platformlardaki beslenme ve egzersiz bilgilerinin yüzde 68 oranında yanıltıcı veya aldatıcı nitelikte olduğunu gösterdi.
Çalışmanın en dikkat çekici bulgularından biri, tavsiyede bulunan kişilerin mesleki yeterlilikleri ile içeriklerin doğruluğu arasındaki doğrudan ilişki oldu. İncelemeye alınan içerik üreticilerinin yaklaşık yüzde 78'inin beslenme, diyetetik veya egzersiz bilimi alanında herhangi bir resmi eğitime ya da mesleki yeterliliğe sahip olmadığı saptandı. Uzmanlık alanı bulunan içerik üreticilerinin paylaştığı bilgilerin yüzde 45,5'i doğru kabul edilirken, herhangi bir yeterliliği bulunmayan hesaplarda bu oran yüzde 4,7 gibi çok düşük bir seviyede kaldı. Araştırmacılar, niteliksiz hesapların zararlı veya yanıltıcı içerik üretme eğiliminin çok daha yüksek olduğunu vurguladı.
Katı ve Kısıtlayıcı Diyetlerin Uzun Vadeli Sonuçları
Sosyal medyadaki popüler diyet akımlarının aksine, gerçek hayatta sürdürülebilir beslenme alışkanlıkları kazanmak büyük önem taşıyor. Uzmanlar ve bilimsel araştırmalar, vücudun doğal yapısı gereği katı ve kısıtlayıcı beslenme programlarının uzun vadede başarısızlıkla sonuçlandığını belirtiyor. Bu duruma örnek teşkil eden olaylardan biri de ABD'nin New Jersey eyaletinde yaşayan 28 yaşındaki içerik üreticisi Benji Xavier'in yaşadığı dönüşüm süreci oldu. Xavier, lise yıllarında uyguladığı katı programlarla kısa sürede kilo verse de, beslenmesini aşırı kısıtlaması nedeniyle verdiği kiloları birkaç yıl içinde fazlasıyla geri almıştı.
Yasakların zamanla bir takıntı haline geldiğini belirten Xavier, sürekli yenilemeyen gıdaların düşünüldüğünü ve birey kendine izin verdiğinde ölçüyü kaçırdığını ifade ediyor. Ağustos 2021'de yeni bir yola giren Xavier, sevdiği yemekleri evde daha hafif malzemelerle hazırlayarak ve kalorisi yüksek gıdaları tamamen yasaklamak yerine ölçülü tüketerek bir yılda 45 kilo vermeyi başardı. Güncel araştırmalar ve bu tür gerçek yaşam deneyimleri, sosyal medyada hızla yayılan popüler ve kısıtlayıcı diyet listelerinin bilimsel temelden uzak ve sürdürülemez olduğunu bir kez daha kanıtlıyor.
