Sözleşmeli Personele Emeklilik İçin Prim Telafisi Hakkı Geliyor
Nüfus Politikaları Kurulu gündemine alınan yeni çalışmayla, yarı zamanlı çalışan sözleşmeli personele eksik primlerini sonradan ödeme hakkı tanınıyor.
Çalışma hayatında 400 binin üzerinde sözleşmeli personeli yakından ilgilendiren kritik bir sosyal güvenlik düzenlemesi için hazırlıklar hız kazandı. Nüfus Politikaları Kurulu'nun gündemine gelen yeni bir çalışma kapsamında, çocuk sahibi olduktan sonra yarı zamanlı çalışma hakkını kullanan sözleşmeli çalışanların yaşadığı prim kayıplarının giderilmesi hedefleniyor. İlgili bakanlıkların prensipte mutabakata vardığı bu düzenlemenin, teknik çalışmaların tamamlanmasının ardından kanun teklifine dönüştürülerek Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunulması bekleniyor.
Mevcut yasal düzenlemeler incelendiğinde, anne veya baba olma durumu sonrasında yarı zamanlı çalışma hakkından yararlanan kadrolu devlet memurları ile 4A'lı işçilerin eksik kalan primlerini sonradan borçlanarak ödeyebildiği görülüyor. Bu hak sayesinde söz konusu çalışanlar, emeklilik yaş ve gün hesaplamalarında herhangi bir dezavantaj yaşamıyor. Ancak halihazırda yürürlükteki mevzuatta sözleşmeli personel bu kapsamın dışında tutuluyordu. Yeni taslak yasalaşırsa, bu eşitsizliğin giderilmesi ve geniş bir çalışan kesiminin hak kaybının önlenmesi amaçlanıyor.
Sözleşmeli Çalışanlar İçin Prim Borçlanması Nasıl Olacak?
Türkiye genelinde çalışma hayatında aktif olarak görev yapan 400 binden fazla sözleşmeli personel bulunurken, yarı zamanlı çalışma imkanına başvuran mevcut çalışan sayısının ise 22 bin civarında olduğu kaydediliyor. Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte, bu kapsamdaki ebeveynlerin yarım çalıştığı aylara ait eksik süreleri sonradan borçlanma hakkı resmi olarak doğacak. Yarı zamanlı çalışma hakkını kullanan anne veya babaların aldığı maaş yarı yarıya düştüğü için, yatırılan prim miktarında da kaçınılmaz olarak bir düşüş yaşanıyor. Planlanan reform, bu maaş ve prim kaybının sonradan telafi edilmesini sağlayacak.
Düzenlemenin Meclis'te kabul edilerek yasalaşması durumunda, sözleşmeli personel çalışmadığı döneme ilişkin primleri sonradan ödeme imkanına kavuşacak. Böylece çalışanlar, emeklilik işlemleri sırasında karşılaştıkları eksik gün problemlerini ortadan kaldırabilecek ve gelecekte hak kaybına uğramadan emekli olabilecekler. İlgili kurumların yürüttüğü teknik çalışmaların netleşmesinin ardından kanun teklifinin parlamentoya sevk edilmesi öngörülüyor.
Yarı Zamanlı Çalışma ve Emeklilik Sürecine Etkileri
Çocuk sahibi olan ebeveynlerin iş ve aile hayatını dengeleyebilmesi adına sunulan yarı zamanlı çalışma modeli, uzun vadeli sosyal güvenlik hakları açısından bazı dezavantajları beraberinde getiriyordu. Özellikle prim gün sayısının eksik kalması, çalışanların emeklilik planlarını olumsuz etkileyen unsurların başında geliyordu. Memur ve işçi statüsündeki ebeveynler bu sorunu borçlanma yoluyla çözebilirken, sözleşmeli statüde çalışanlar için aynı esneklik bulunmuyordu.
Gündemdeki yeni formül, bu dezavantajı tamamen ortadan kaldırmayı amaçlıyor. Taslak metnin kanunlaşmasıyla birlikte, sözleşmeli statüde görev yapan ebeveynler de tıpkı diğer kamu personeli ve işçiler gibi prim telafisi yapabilecek. Bu adımın, çalışma hayatındaki norm birliğinin sağlanması ve çalışanların sosyal haklarının güvence altına alınması açısından önemli bir kilometre taşı olması bekleniyor.
