Türkiye'nin Kalıcı Yaz Saati Modeli ABD'nin Gündeminde: 27 Milyar Liralık Tasarruf

Türkiye'de enerji tasarrufu sağlamak amacıyla 2016 yılında hayata geçirilen kalıcı yaz saati uygulaması, sağladığı büyük ekonomik verimlilikle uluslararası alanda dikkat çekmeye devam ediyor. Gün ışığından daha fazla yararlanmak ve elektrik tüketimini düşürmek amacıyla devreye sokulan sabit sistem, aradan geçen 10 yıllık süreçte Türkiye ekonomisine milyarlarca liralık katkı sundu. Bu model, şimdi de Amerika Birleşik Devletleri'nin (ABD) en üst düzeyde tartıştığı konular arasına girdi.

Eski Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Berat Albayrak'ın bakanlık döneminde savunulan ve ısrarla sürdürülen bu politika, verimlilik odaklı yapısıyla öne çıkmıştı. Berat Albayrak o dönem yaptığı değerlendirmelerde, uygulamanın Türkiye'ye çok önemli bir katkı yaptığını vurgulayarak aynı istikamette devam edeceklerini belirtmişti. Aradan geçen yıllarda bu sistemin getirdiği avantajlar resmi rakamlara da yansıdı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'ın paylaştığı verilere göre, 2016 Ekim ile 2025 Mart arasındaki dönemde, bugünkü elektrik fiyatlarıyla yaklaşık 27 milyar liraya denk gelen 13 milyar kilowatt saatlik enerji tasarrufu sağlandı.

Türkiye Modeli ABD Senatosunun Gündeminde

Türkiye'nin on yıldır kesintisiz şekilde sürdürdüğü kalıcı yaz saati uygulaması, ABD yönetiminin de dikkatini çekti. ABD Başkanı Donald Trump, konuyla ilgili benzer bir düzenlemenin hayata geçirilmesi yönünde çağrıda bulundu. Trump, bu kapsamda hazırlanan yasa tasarısının Senato tarafından kabul edilmesi gerektiğini savunurken, Türkiye'nin uyguladığı model uluslararası enerji politikalarında örnek gösterilen gelişmeler arasında yer aldı. Küresel çapta enerji maliyetlerinin arttığı bir dönemde, sabit saat uygulamasının getirdiği bu devasa tasarruf kalemi, yabancı ülkelerin de benzer reformları kendi sistemlerine uyarlamasını gündeme getirdi.

Avrupa'da Saat Değişikliği Tartışmaları Sürüyor

Türkiye kalıcı saat dilimini korumaya devam ederken, Avrupa'da ise mevsimsel saat değişikliği konusundaki tartışmalar ve belirsizlikler sürüyor. Avrupa Parlamentosu (AP), mevsimsel saat değişikliğinin kaldırılması sürecini 2019'un sonunda başlatmış olmasına rağmen, bu uygulama henüz tam anlamıyla hayata geçirilemedi. 2018 yılında Avrupa genelinde yapılan kapsamlı bir ankette katılımcıların yüzde 84'ü saat değişiminin sona erdirilmesini desteklemiş, ardından Avrupa Komisyonu'nun teklifi parlamentoda büyük çoğunlukla kabul edilmişti.

Buna rağmen Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkelerin değişikliğin ortak bir şekilde nasıl uygulanacağı konusunda uzlaşamaması, sürecin tıkanmasına yol açtı. Öte yandan COVID-19 salgını ve Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik işgali gibi küresel krizler de konunun siyasi gündemde geri plana düşmesine neden oldu. Geleneksel takvime göre ekim ayının son pazar günü Avrupa'da saatler yeniden geri alınıyor. 2026 yılında da 24 Ekim'i 25 Ekim'e bağlayan gece saat 03.00'ten 02.00'e çekilecek ve Orta Avrupa Yaz Saati sona ererek kış saati dilimine dönülecek. Türkiye ise mevcut düzenlemesini bozmayarak yıl boyunca UTC+3 zaman dilimini kullanmayı sürdürüyor.