Çalıştıkça Maaşı Düşüren Emeklilik Sistemi İçin Yeni Model Masada
Çalışma süresini uzatan sigortalıların emekli aylığındaki düşüş tartışılırken, yeni Orta Vadeli Program ile sistemi değiştirecek bir model gündeme geldi.
Emeklilik sistemi içerisinde şartları tamamlamasına rağmen çalışmaya devam eden sigortalıların gelecekte alacağı aylıklar için yeni bir hesaplama modeli tartışılmaya başlandı. Özellikle uzun süre çalışma ve daha fazla prim ödeme karşılığında emekli aylığının artırılmasını sağlayabilecek bir sistem, yeni Orta Vadeli Program hedefleri doğrultusunda yeniden gündeme taşındı. SGK Başuzmanı İsa Karakaş'ın yaptığı değerlendirmeler sonrasında gözler, sistemin ayrıntılarına ve yapılacak olası düzenlemelere çevrildi.
Çalıştıkça Maaşın Ermesi Sorunu ve Yeni Orta Vadeli Program
Yayınlanan programın satır aralarını değerlendiren SGK Başuzmanı İsa Karakaş, Türkiye Gazetesi'ndeki yazısında kamuoyunun merak ettiği sorulara odaklandı. Karakaş, "Çalıştıkça maaşı eriyen sistem bitti mi? Yeni OVP, 'çok çalışanı cezalandırma' sorununa el atıyor mu? Çok çalıştıkça maaş artacak mı?" sorularının yanıtlarını aradığını belirterek yeni dönemin stratejilerine dikkat çekti. Sosyal güvenlik sisteminde uzun süredir en çok merak edilen konuların başında gelen bu durum, prim ödemeye devam eden sigortalıların gelecekte daha yüksek gelir elde edebilmesinin önünü açacak yeni formüllerin tartışılmasını tetikledi.
Diğer yandan, emekli aylıklarının emeklilik tarihine göre değişkenlik göstermesi de milyonlarca vatandaşı mağdur ediyor. 2008 yılı ve sonrasında gerçekleştirilen yasal değişiklikler sonucunda devreye sokulan sistem, enflasyon oranındaki dalgalanmalar nedeniyle emekli aylıklarının bir önceki yıla göre önemli ölçüde azalmasına sebep olabiliyor. Bu durumun son somut örneği ise 2025 yılında emekli olan bir vatandaşın yaşadığı olayla ortaya çıktı.
2025 Yılında Emekli Olan Vatandaşın KDK Başvurusu
Yaşam şartları ve iş durumu sebebiyle 2025 yılında emekli olmak zorunda kalan bir yurttaş, emekli edildiği yıl bağlanan maaşında yaklaşık yüzde otuz oranında bir kayıp yaşadığını belirtti. Maddi ve manevi olarak olumsuz etkilendiğini ifade eden bu kişi, mağduriyetinin giderilmesi amacıyla Kamu Denetçiliği Kurumu’na başvurdu.
Başvurunun ardından Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılan açıklamada, aylık bağlama sistemlerinde yıllar içinde değişiklikler yapıldığı hatırlatıldı. Kurum, sigortalılara talep tarihindeki prim ödeme gün sayıları, prime esas kazançları ve yaşları dikkate alınarak yürürlükteki kurallara göre aylık bağlandığını vurguladı. Sigortalının dönemler itibarıyla geçen prim ödeme gün sayıları ile tahsis talep tarihlerinin aylık miktarını belirlediği ifade edildi.
Prim Gün Sayısı ve Prime Esas Kazancın Önemi
Emeklilik döneminde yüksek maaş almayı hedefleyen çalışanların yaptığı en büyük hatalardan biri yalnızca prim gün sayısına odaklanmak oluyor. Sigorta sistemine bildirilen kazanç tutarları, ileride bağlanacak aylığın miktarını doğrudan belirliyor. Çalışma hayatı boyunca Sosyal Güvenlik Kurumuna sunulan Prime Esas Kazanç tutarının gerçek geliri yansıtmaması, emeklilik zamanında ciddi finansal kayıplara yol açıyor. 2008 yılındaki sosyal güvenlik reformuyla brüt kazancın önemi çok daha kritik bir seviyeye ulaştı.
Düşük gösterilen kazançlar nedeniyle yaşanan maaş kayıpları, çalışanların gelecekteki yaşam standartlarını olumsuz etkiliyor. Sosyal güvenlik uzmanları, çalışanların e-Devlet üzerinden hizmet dökümlerini sık sık kontrol etmesi gerektiğini vurgularken, haftalık 45 saati aşan fazla çalışma sürelerinin ve hak edilen gelirlerin eksiksiz bildirilmesinin hayati önem taşıdığına dikkat çekiyor.
