Kentsel Dönüşüm Kiracıları ve Esnafı Vurdu: İstanbul'da Kira Artışları Yüzde 35'i Aştı

Türkiye genelinde ve özellikle büyükşehirlerde hız kesmeden devam eden kentsel dönüşüm projeleri, konut ve iş yeri sahiplerine güvenli yapılar sunarken, mevcut piyasa koşullarında kiracıları ve esnafı oldukça zor bir duruma düşürdü. Süreç nedeniyle oturdukları evlerden ya da işlettikleri dükkanlardan tahliye edilmek zorunda kalan yurttaşlar, artan gayrimenkul enflasyonu ve yüksek kira bedelleri karşısında çaresiz kalıyor. Eski dairelerinden çıkıp benzer konutlara yerleşmek isteyen vatandaşlar, katbekat fazla kira ödemek zorunda kalırken, bu durum tüm sektörü ve günlük yaşamı doğrudan etkiliyor.

İstanbul genelinde yaşanan tablo, resmi verilere de açıkça yansımış durumda. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası verilerine göre, ülke genelindeki yeni sözleşme piyasa kira artışları yıllık yüzde 26,6 seviyesinde seyrediyor. Ancak kentsel dönüşümün merkez üssü konumundaki İstanbul'da bu oran yüzde 35,5'i buluyor. Örneğin, 20 bin lira ödediği 3+1 daireden çıkmak zorunda kalan bir kiracı, aynı semtte benzer nitelikteki bir evi en az 50 bin liraya kiralayabiliyor. Ticari gayrimenkullerde ise durum çok daha ağır seyrediyor; dükkan kiralarındaki artışlar 6 ila 7 kata kadar çıkabiliyor. Osmanağa Pavlonya sokakta uzun yıllardır hizmet veren Meşhur Menemenci gibi esnaf noktaları da bu dalgalanmadan payını alıyor. Restoran kiralarındaki bu uçuk yükselişler doğrudan yeme-içme fiyatlarına, giyim dükkanlarındaki artışlar ise kıyafet etiketlerine yansıyor.

Ayazağa'da Sel Felaketi Sonrası Yeni Dönüşüm Adımları

Diğer taraftan, Çevre, Şehircilik ve İklim Bakanlığı yetkilileri afet bölgelerinde de dirençli şehirler inşa etmek için projeleri devreye sokuyor. İstanbul'da kaydedilen son yılların en yüksek yağış değerlerinin ardından Ayazağa bölgesinde sel felaketi yaşanmıştı. Bölgeye giderek hasar tespit çalışmalarını yerinde inceleyen ve vatandaşların taleplerini dinleyen Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, benzer tabloların bir daha yaşanmaması adına kalıcı adımların atılacağını duyurdu. Bakanlık koordinasyonunda yürütülecek çalışmalar kapsamında Cendere ve Ayazağa derelerinin ıslah projelerinin hızla tamamlanması kararlaştırıldı.

Kentsel Dönüşüm Başkanlığı Koordinesinde Yeni Kampanyalar

Bakanlık yetkilileri, sel bölgesinde ve riskli alanlarda deprem ile iklim kaynaklı afetlere dayanıklı, sağlam zeminli yaşam alanları kurmak için Kentsel Dönüşüm Başkanlığı bünyesinde yeni bir sürecin başlatılacağını açıkladı. Bölgede kurulacak ofisler aracılığıyla vatandaşların talepleri tek tek toplanacak ve süreç hak sahipleriyle birlikte yürütülecek. Bakanlık yönetimi, hak sahibi yurttaşlara 'Yarısı Bizden' kampanyası ya da Toplu Konut İdaresi (TOKİ) eliyle yürütülen projeleri alternatif olarak sunuyor. Bu kapsamda iki seçenekten birini tercih eden vatandaşların güvenli yapılara kavuşması hedeflenirken, uzmanlar artan maliyetlerin ve kira krizinin dar gelirli kiracılar üzerindeki baskısının hafifletilmesi için ek sosyal politikalara ihtiyaç duyulduğuna dikkat çekiyor.